Fotografie Accessoires Index batterijen Sitemap
Op deze pagina Top Niet-oplaadbaar Nickel Lood Lithium



Mail Marc Doigny
Batterijen gaat langer mee
als ze correct gebruikt worden
Correct gebruik van batterijen
Als de batterijen correct gebruikt worden gaan ze langer mee. Hier worden er een paar tips gegeven om de batterijen (zowel oplaadbaar als niet) zo lang mogelijk te laten meegaan.

Niet-oplaadbare batterijen

Niet oplaadbare lithium-batterij Deze primaire lithium batterijen bewaren hun lading extreem lang
Tegenwoordig bestaat er slechts één type niet-oplaadbare batterij voor algemeen gebruik: de alkaline batterij. De ouderwetse saline batterij is nagenoeg volledig van de markt verdwenen wegens volgende minpunten:
  • Bewaart niet lang: twee jaar na fabricagedatum is de batterij nagenoeg onbruikbaar geworden
  • Lekt als de batterij leeg is: de buitenmantel bestaat uit zink dat als electroliet dient en opgevreten wordt
  • Hoge inwendige weerstand waardoor zware gebruikers (digitale fototoestellen, flitsers) niet gevoed kunnen worden
De fabricagekostprijs van saline batterijen is lager, maar dit speelt geen belangrijke rol, aangezien deze kost aan de consument wordt doorgerekend. De gebruiker is gewoon meer te betalen voor een alkaline batterij. Saline batterijen bestaan er ook in speciale uitvoeringen waarbij de gebruikte materialen extra zuiver zijn. Deze batterijen gaan gemakkelijk 10 jaar mee maar worden niet meer geproduceerd.

Niet-oplaadbare batterijen (ook wel primaire batterijen genoemd) worden best gebruikt in toestellen die weinig stroom verbruiken: klokradio's, afstandbedieningen, taslampen en dergelijk. Niet oplaadbare batterijen kunnen ook middelmatige gebruikers voeden (ghetto-blasters en dergelijke), maar bij regelmatig gebruik kiest men beter voor oplaadbare batterijen wegens de kost. Primaire batterijen zijn niet geschikt voor zware gebruikers zoals digitale fototoestellen. De batterijen kunnen de nodige stroom niet leveren, waardoor het toestel uitvalt, zelfs al is de batterij nog niet leeg. Nadien kan deze "lege batterij" nog een jaar in een afstandsbediening gebruikt worden.

De meeste primaire batterijen kunnen opnieuw opgeladen worden zolang ze niet totaal ontladen werden. Gebruik daarvoor een trage lader. Het aantal keren laden is beperkt en hangt af van de mate van ontlading. Gaandeweg wordt de inwendige weerstand hoger en hoger waardoor de batterij uiteindelijk onbruikbaar wordt.

Een 10-tal jaren geleden kende men de opmars van de primaire lithium batterij (lithium ijzer disulfide LiFeS2). Deze batterij heeft dezelfde vorm en spanning als de gewone primaire batterij (AA-formaat) maar kan een extreem hoge stroom leveren en gaat bijzonder lang mee. Een dergelijke batterij wordt nu al 9 jaar gebruikt in een klok en een afstandsbediening thuis. De bedoeling van deze batterijen is altijd gebruiksklaar te zijn (bijvoorbeeld in een taslamp in de wagen, als reserve batterijen voor de flitser). Het aantal winkels dat deze batterijen in stock heeft is beperkt: Verfaillie-Bauwens heeft ze altijd op stock.

Nickel varianten

De originele nickel-cadmium oplaadbare batterijen zijn van de markt verdwenen wegens het gebruik van het giftige cadmium. Deze eerste batterijen hadden trouwens een beperkte capaciteit, last van het geheugen-effekt, maar konden extreem hoge stromen leveren.

De nickel-metaalhydride batterij is in de plaats gekomen. Tegenwoordig is de capaciteit 5× hoger dan een gelijkaardige Ni-Cd batterij. Deze batterijen hebben nauwelijks last van het geheugen-effekt maar verliezen hun lading. Dit effekt wordt versterkt door hogere temperaturen. Na een maand heeft een Ni-MH batterij nagenoeg al zijn capaciteit verloren.

Ni-MH batterijen hebben de neiging lui te worden. Als de batterij lange tijd niet gebruikt is geweest, is het aangeraden de batterij volledig op te laden, te ontladen en dan opnieuw op te laden. Dan is de batterij weer in topvorm. Deze cyclus duurt 24 uur.

De levensduur van de batterij gaat achteruit als die overladen wordt. Gebruik geen supersnelle laders, deze beschadigen de batterij. Opnieuw een laadcyclus starten als de batterij reeds geladen is is ook funest. Gebruik nooit verschillende sets batterijen door elkaar. Als de batterij warm wordt is dit een teken dat de toegevoerde electrische energie niet opgeslagen kan worden. De batterij begint te gassen en de veiligheidsventiel gaat open waardoor electroliet verloren gaat. Trage laders (laadstroom 0.1× à 0.3× de nominale capaciteit) zijn ideaal. De batterijen zijn dan in 14 uur of 4-5 uur geladen. Overladen is hier minder gevaarlijk, want het electroliet heeft genoeg tijd om zich weer te binden en ontsnapt niet.

Lood

Loodbatterijen worden in de auto en in noodaggregaten (noodvoedingen, UPS) gebruikt. Deze batterijen moeten altijd in geladen toestand bewaard worden (minstens om de 6 maanden laden). De laders zijn specifieke laders (float charge) die niet voor andere toepassingen gebruikt kunnen worden. Na gebruik moet de batterij direkt weer opgeladen worden.

Lithium

Lithiumbatterijen in al zijn vormen (polymeren) kunnen enkel geladen worden met aangepaste laders (eveneens gebaseerd op de float charge, maar met een celspanning aangepast aan die van de lithiumcel). Lithiumbatterijen hebben een hoge energiedensiteit, maar kunnen slechts een beperkt aantal keren opgeladen worden. De levensduur van de batterij is ook beperkt. Om de batterij zo lang te laten meegaan, bewaar de batterij in een geladen toestand (opladen als de batterij een tijdje niet gebruikt wordt), buiten het toestel en op een koude plaats.

Het is niet interessant een aantal reserve-batterijen te kopen samen met de aanschaf van een toestel. De niet-gebruikte batterijen verslijten nagenoeg evensnel als de gebruikte batterij. Wel is het interessant van over een tweede batterij te kunnen beschikken, maar beide batterijen moeten door elkaar gebruikt worden.