1.5V lithium batterij in klassiek AA-formaat

Primaire batterijen bestaan er in verschillende uitvoeringen: de klassieke batterij dat op het principe van de Leclanché-cel gebaseerd is: een koolstaaf binnenin, een zoutoplossing (vandaar de naam: saline batterij) en een zinken omhulsel. De batterijen hebben ook een laag mangaandioxyde als depolarisator rond de koolstaaf om het waterstofgas op te vangen maar fundamenteel veranderd dit niet veel aan het principe. Bij de reaktie wordt het zinken omhulsel opgevreten, en daarom kunnen deze batterijen uitlopen als ze leeg zijn. De capaciteit van een AA-batterij is ongeveer 1000mAu. Saline-batterijen worden bijna niet meer gefabriceerd.

Bij de alkaline-batterij zijn de elektroden van plaats gewisseld: in het midden zit er een zinken staaf, omgegeven door een elektroliet en aan de buitenkant koolpoeder gemengd met mangaandioxyde. De batterij heeft een stalen buitenmantel. Als elektroliet wordt een loog gebruikt (vandaar de naam alkaline batterij). Beide zwakke punten van de klassieke batterij worden geëlimineerd: de zinken omhulsel zit nu vanbinnen en het kan geen kwaad als die volledig opgevreten wordt en de koolstaaf (het element met de hoogste ohmse weerstand en dus verlies) zit nu aan de buitenkant waar de aktieve oppervlakte veel groter is. Omdat de batterij (theoretisch) niet lekt kan de zoutoplossing vervangen worden door een sterkere loog. De capaciteit bedraagt 2500mAu.

Knoopcellen zijn meestal alkaline-batterijen, maar vroeger had je ook kwikcellen (die zijn nu verboden en vervangen door alkaline-cellen). Kwikcellen hadden een klemspanning van 1.3V in plaats van 1.5V.

Er bestaan ook zink-lucht batterijen, waarvan één van de reagenten de zuurstof uit de lucht is. Deze batterijen zijn zeer goedkoop (weinig aktieve produkten nodig), hebben een redelijke capaciteit maar kunnen geen hoge stroom leveren. Ze worden daarom in gehoorapparaten gebruikt. De cel moet geactiveerd worden door een klevertje te verwijderen. Daardoor kan er zuurstof in de cel komen en wordt het element aktief. Een geaktiveerde cel heeft een beperkte levensduur (maximaal een maand).

Een oude bekende zijn de lithium-knoopcellen die voor de geheugenfunkties van camcorders en dergelijke gebruikt worden. Een eigenschap van primaire lithiumcellen is dat ze hun lading zeer lang behouden en een hoge capaciteit bezitten.

Er bestaat ook een niet oplaadbare lithium batterij (lithium ijzer disulfide LiFeS₂) met een klemspanning van 1.5V zoals de klassieke batterij (overigens heeft de batterij de neiging een veel hogere klemspanning te ontwikkelen als de batterij niet gebruikt wordt). Deze batterijen hebben een hoge capaciteit, kunnen een hoge stroom leveren en zijn nauwelijks onderhevig aan capaciteitsverlies. De batterijen kunnen 8 jaar bewaard worden zonder noemenswaardig verlies aan capaciteit (bij een normale temperatuur). Na een tijdelijke hype zijn deze batterijen bijna volledig van de markt verdwenen (enkel Verfaillie Bauwens in Waardamme heeft deze doorlopend op stock).

In polshorloges worden ofwel zilveroxidebatterijen gebruikt die jaarlijks vervangen moeten worden (standaard-horloges) of lithiumbatterijen die 5 jaar meegaan (luxe horloges).

Er zijn al lang testen aan de gang met de Nickel-Zink batterij. De bedoeling is een oplaadbare batterij te bouwen, maar zover zijn we nog niet (het zink heeft de neiging in het elektroliet op te lossen). Voorlopig worden enkel primaire batterijen (niet oplaadbaar, dus) aangeboden. Deze batterijen kunnen wel een relatief hoge stroom leveren (hoger dan alkaline batterijen), maar hun capaciteit is eerder beperkt (minder dan 1000mAu). Kies liever voor een lithium-ijzer disulfide batterij als je een hoge capaciteit gekoppeld aan een hoge stroom zoekt.