|
Vorige zondag moest ik een monitor herstellen (ondertussen is het al twee jaar gepasseerd, beeldbuismonitoren worden bijna niet meer hersteld, een LCD is zoveel goedkoper!) Nadat de fout opgelost werd, merkte ik op dat het beeld te rood was in de donkere delen. Was het beeld echt te rood of waren mijn ogen ontregeld na een uur zitten turen op een groene printplaat? Ik heb het internet doorzocht om een calibratieprogramma te vinden, maar ik heb niets gevonden dat mij aanstond (wel veel zogezegd gratis programma's die je verplichten spamware binnen te halen). Dan maar snel deze pagina opgemaakt met een online calibratietest.
|
Waarom calibreren?
|
Om te kunnen nazien of een foto correct belicht is is een histogram nodig. In grafiekvorm wordt weergegeven of er meer donkere delen in het beeld zijn (top van het grafiek is centrum-links gelegen), of dat het beeld overbelicht is (een stuk van de curve is aan de rechterkant afgekapt). Een histogram geeft een heleboel informatie, maar voor de gevoelsmatige beeldcorrectie gebruiken de fotografen het beeld, niet een histogram. Daarbij is het van belang dat de monitor correct ingesteld staat zodat alle lichtintensiteiten weergegeven kunnen worden.
Bij de instellingen beperken we ons tot de helderheid en het contrast. De gamma-waarde wordt ingesteld op de computer (kleurprofiel). Een correct ingestelde monitor is ook nodig om snel foto's te kunnen beoordelen als er geen histogram aanwezig is (op een webpagina, bijvoorbeeld). Heb je een nieuwe monitor nodig? Lees dan deze tips bij de aankoop van een monitor en hoe een computermonitor aankopen |
Donker en helder
|
Een eerste test is de donker-weergave. Vooral beeldbuismonitoren scoren slecht op dit vlak, en het effekt wordt sterker naarmate de beeldbuis ouder wordt. Om de monitor te controleren mag er geen licht op het scherm vallen, anders kunnen onze ogen het verschil niet meer zien.
De aangegeven waarden zijn helderheidswaarden, waarbij 0=zwart en 255=wit. Een monitor moet een helderheid van 5% kunnen weergeven, in bitwaarde is dat 13. Bij de test moet je het 5%-vlak (groen aangeduid) kunnen onderscheiden van de zwarte achtergrond. Hoe meer vlakken je kan onderscheiden, hoe beter je monitor is. Het is ook belangrijk dat er geen kleur-dominante is van zodra het beeld zichtbaar is. Indien dit wel het geval is, dan moet de cut-off van de desbetreffende kleukanon verhoogd worden (bij sommige monitoren kan je alle kleuren afzonderlijk instellen, maar soms moet de monitor naar een technische dienst gestuurd worden). | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||
| Bij een correct ingesteld scherm is de blok met bitwaarde 7 zichtbaar tegen de achtergrond. LCD-monitoren hebben meer moeite om een correcte weergave te geven van de heldere vlakken. |
Gamma
|
De laatste test is de gamma-test. De fosforpuntjes van de beeldbuismonitor hebben geen lineair verloop: de stuurstroom moet aangepast worden om de niet-lineaire curve van de beeldbuis te compenseren. Bij het verouderen van de beeldbuis verloopt deze curve verder. LCD schermen hebben dit probleem in theorie niet, maar fabrikagetoleranties kunnen voor een onregelmatig grijsverloop zogen.
Voor deze test moet je een afstand houden tot het scherm, zodat de bovenste vlakken niet meer waargenomen worden als puntjes, maar geïntegreerd worden tot een egaal grijs vlak. De kleur (liefst geen!) en helderheid van ieder vlak moet vertikaal overeenkomen.
|
Printertest
|
Dezelfde pagina kan gebruikt worden om printers te testen. De meeste fotoprinters werken volgens het inkjet-principe. Dergelijke printers gebruiken minstens 4 kleuren: cyan, magenta, geel en zwart (subtractieve kleurmenging). Bij het samenvoegen van kleuren wordt de resulterende kleur donkerder (cyan + magenta = blauw, magenta + yellow = rood, cyan + geel = groen). De drie kleuren same vormen zwart.
Bij zuivere zwart (bijvoorbeeld tekst) wordt de zwarte inkt gebruikt. Voor grijsgradaties worden de kleurcartridges gebruikt omdat die meestal fijnere druppels kunnen produceren. Sommige printers hebben een foto-zwart en grijs cartridge voor het zo perfekt mogelijk weergeven van de grijswaarden. Je ziet heel goed de overgang tussen 100% zwart en "minder zwart" omdat de printer een ander soort inkt gebruikt. |