Ga over een anchor om een voorbeeldfoto te zien.

Meer informatie over kleur is hier te vinden.

Het omzetten naar zwart-wit is een standaard-handeling in Photoshop. Hier kan je eenzelfde effekt bekomen door met de muis over de gele tekst te gaan. Bij een zuivere zwart-wit foto wordt de kleurinformatie van een foto verwijderd. Wat er dan overblijft is het zwart-wit component. Zuivere zwart-wit foto's zijn doorgaans akelig om te zien. De verschillende gradaties worden herleid tot een bereik van 256 stappen, wat "banding" als gevolg kan hebben.

Visitekaartje Dit kan toch niet de bedoeling zijn geweest?

• Een halftoonraster gebruikt één enkele kleur (meestal zwart).
• Bij duo-tone worden er twee kleuren gebruikt en
• de normale kleurenafdruk bestaat uit 4 kleuren (quadrichromie): cyan, magenta, geel en zwart (de 3 primaire kleuren van het subtractief kleurmodel en zwart).

Bij een hoogwaardige inktjetprinter is het raster zeer klein, maar toch aanwezig (er worden namelijk kleine inkdruppels op het blad geprojecteerd en je kan die druppels niet onbeperkt klein maken). Om het raster nog minder zichtbaar te maken worden er daarom twee extra kleuren gebruikt: licht-magenta en licht-cyan.

Zwart/wit (halftoon) wordt toegepast omdat een monochrome afdruk (laserprinter) goedkoper is dan een kleurenafdruk, maar het raster is meer zichtbaar bij zwart/wit dan bij een kleurenfoto (waarbij de 4 rasters in elkaar overvloeien). Niet doen dus als je een kwaliteitsprodukt wenst af te leveren.

Duo-tone wordt soms toegepast bij het drukken om de zwarte raster minder te laten opvallen. Naast de zwarte inkt gebruikt de drukker ook een gele inktsoort. De foto wordt eerst herleid tot een zuivere zwart/wit foto, en dan wordt er bij de licht-grijze tinten geel gebruikt (en een beetje minder zwart). Oorspronkelijk werd deze methode door de drukkers toegepast om de slechte kwaliteit van het drukwerk (de raster) te verdoezelen, en om goedkoop te kunnen werken. Registratiefouten, dat wil zeggen de verschillende kleuren die elkaar niet juist overlappen, vallen bij duo-tone nauwelijks op en dat betekent voor de drukker dat hij niet zo secuur moet werken. Ook worden er slechts twee rasters gebruikt in plaats van vier (zwart, cyan, magenta en geel) en moet er geen optimale kleurbalans ingesteld worden. De drukker kan dus minderwaardige inkten gebruiken.

Maar wat oorspronkelijk een manier was om goedkoop aanvaardbare foto's te maken is ondertussen uitgegroeid tot een manier om iets "meer" aan een foto te geven (een historisch tintje zeg maar: sepia). Hoogwaardige duo-tone wordt vaak toegepast als er een foto gebruikt moet worden in een artikel, maar de opdrachtgever wenst een betere kwaliteit dan een gewone zwart/wit foto.

Nog meer dan met het effekt "grijze achtergrond" (selective color, zie lager) wordt de foto minder opvallend, en een bijkomende voordeel is dat de produktie goedkoper kan.
Als de foto niet alle aandacht mag opeisen is dit een uitstekend procédé (één van mijn foto's werd in een studenten-agenda gebruikt). De foto rechts in sepia straalt meer rust uit dan de equivalente zwart/wit foto of de kleurenfoto en past dus beter in een schoolagenda voor studerende meisjes en homootjes.

Duo-tone heeft ook zijn nadelen. Het is alles of niets want het is een machinaal procédé, aangepast aan de drukpersen en het gebruikte inkt. Effekten gebruiken (achtergrond grijs laten en enkel het model in sepia) zit er dus niet in. Met een goede tekstverwerker (Pagemaker of QuarkXPress, neen word zit er niet tussen) kan je zelf kleurscheidingen (separaties) bepalen, maar dit is niet voor iedereen weggelegd, en moet in ieder geval in overleg met de drukker gebeuren. Maar als je zelf je kleurscheidingen maakt, dan kan je natuurlijk wel speciale effekten toepassen.

Kleurenlaser?

Er bestaat ook een sepia-procédé waarbij als laatste fase bij de ontwikkeling het overgebleven zilvermetaal vervangen wordt door (in het algemeen) meer stabiele zouten, zoals zilver sulfide. Bij dit procédé zijn de grijs-waarden van nature meer geelachtig. Andere metaalkleuren (groen, blauw, rood) waren ook mogelijk, maar het resultaat was niet stabiel. De enige overgebleven foto's van honderd jaar terug zijn dus bijna uitsluitend foto's die met het sepia-procédé behandeld zijn geweest. Men is het procédé gaan associeren met de kleur, terwijl het in feite twee verschillende onderwerpen zijn. In de digitale doka kan men dit chemisch procédé nabootsen.

Soms is het interessant om één kanaal te selecteren als zwart-wit kanaal om daardoor speciale effekten te bekomen. Zie voor een voorbeeld de pagina over filters (vroeger werden dergelijke effekten namelijk bekomen door een monochrome emulsie te gebruiken samen met een filter voor de lens). Je kan heel speciale effekten bekomen door verschillende digitale "filters" toe te passen: je kan de hemel dreigend maken, je kan de details in het beeld verscherpen, of gewoon een licht overbelichte foto proberen te redden.

Soms worden mijn foto's gebruikt als versiering in boeken of tijdschriften (vooral duitse). De "foto zonder blauw" werd op een cover van een boek van Himmerstuermer Verlag gebruikt (met een andere uitsnede). Ik denk dat ik dit procédé zal laten patenteren, want als ik (ooit) een succesrijke fotograaf zal zijn geworden, zal iedereen dit effekt ad nauseam willen toepassen. Extra voorbeelden van selective color kan u op deze pagina terugvinden.