Fotografie: het effekt van een polarisatiefilter

van het gebruik van een polarisatiefilter

Polarisatiefilters

Verschillende effekten van polarisatiefilters: reflekties voorkomen, de wolken beter doen uitkomen, de zee doen verdwijnen in de horizon,...
Een polarisatiefilter werkt het best als het fototoestel 90° vormt met de zon. Omdat het vooral gebruikt wordt bij landschappen, kies je een filter voor je meest breedhoekige lens. Een polarisatiefilter houdt trouwens 50% van het licht tegen, en als je telelens niet echt lichtgevoelig is, dan zal je geen goede foto's kunnen nemen (opening f/4 of beter)

Het effekt van polarisatiefilters

De technische uitleg over polarisatiefilters kan u hier vinden, alsook het verschil tussen een normale en een circulaire polarisatiefilter.

De polarisatiefilter heeft een hendeltje zodat het effekt veranderd kan worden.
De filter moet nooit meer dan 90° gedraaid worden.

Geen filter

Het effekt van een polarisatiefilter is in de meeste gevallen zeer subtiel. Je zal zeker niet het effekt bekomen zoals in advertenties "zonder" en "met"!

Polarisatiefilter 'verkeerd' gedraaid

Polarisatiefilter juist ingesteld

Mei, zonnig weer, twee uur voor zonsondergang

Juli, onweerachtig, één uur voor zonsondergang

Goed toegepast kan een polarisatiefilter voor prachtige beelden zorgen,
maar weinig fotografen kunnen echt met een dergelijke filter werken!
Het zegt al veel als je birefringence niet kan uitspreken!

Zoals je op de foto kan zien, laat een polarisatiefilter de kleur van de hemel altijd beter uitkomen (zelfs al is de filter verkeerd gedraaid ten opzichte van het polarisatievlak). Pas als de filter juist staat komen de wolken het best door en heb je geen hinderende reflektie (kijk naar het huis met zijn volledig zwart dak in de eerste reeks foto's).

Door de polarisatiefilter te verdraaien verminderen de reflekties op het zand. De reflekties op het zand worden meer onderdrukt bij heldere hemel (meer direkt zonlicht, eerste reeks), maar als de hemel betrokken is kan je de scheiding tussen zee en lucht nagenoeg doen verdwijnen.

Opgelet bij breedhoeklenzen: het effekt van de filter is afhankelijk van de positie van de zon (en is nihil als er geen zon is, enkel reflekties op glas kan onderdrukt worden). Het effekt is maximaal als je loodrecht fotografeert ten opzichte van de zon. Als je bijvoorbeeld fotografeert met de zon 45° in je rug, dan bekom je een gradatie van de luchtkleur, van diepblauw naar zeewaterblauw.

Regelbare ND-filter

Een truc dat weinig bekend is: gebruik je twee filters over elkaar dan kan je het beeld donkerder maken, alsof je met een ND-filter (neutral density: grijsfilter) zou werken, maar dan een filter waarvan de densiteit traploos instelbaar zou zijn van ND-2 tot ND-10, dus halvering van het licht (één stop minder licht) tot een reduktie tot minder dan 10% (minstens drie stops minder licht). Bij sterke lichtreduktie krijgt het beeld echter een blauwe schijn, wat je natuurlijk niet hebt met een echte ND-filter.
De eerste filter (bij het onderwerp) moet een gewone polarisatiefilter (lineaire polarisatie) zijn, de tweede (bij de lens) moet een circulaire polarisatiefilter zijn. Als beide filters in dezelfde polarisatievlak zitten, dan laat de tweede filter het gepolariseerd licht van de eerste filter gewoon door. Zitten ze haaks op elkaar, dan worden nagenoeg alle lichtstralen tegengehouden. De eerste filter moet en gewone polarisatiefilter zijn zodat het licht lineair gepolariseerd wordt, en de tweede filter moet een circulaire polarisatiefilter zijn om de sensoren van reflextoestellen niet in de war te sturen (waarom? lees de technische pagina over polarisatiefilters)

Andere filters (ND-filter, kleur- en skylightfilters) en UV-filters kan u hier aantreffen.