Een extra minpunt van digitale sensoren is dat de ruis (dark current noise) afhankelijk is van de sluitertijd, waardoor sluitertijden van meer dan 30 seconden niet realiseerbaar zijn zonder speciale maatregelen. Digitale sensoren die in principe een hogere ISO-waarde bezitten dan film zijn dus minder geschikt voor astronomie en alle fenomenen waarbij zeer lange sluitertijden nodig zijn.

Bij film kon je (indien je de ontwikkeling zelf deed) het Sabatier-effekt gebruiken om speciale effekten te bekomen (tijdens de ontwikkeling de negatief kortstondig belichten om een speciaal reversal effekt te bekomen). Zelfs duo-tone kon je met zwart/wit film bereiken door verschillende ontwikkelbaden te gebruiken vòòr en na de tweede belichting. Het Sabatier-effekt mag je niet verwarren met solarisatie (effekt dat optreed bij extreme overbelichting). Photoshop effekten werden vroeger in de donkere kamer gerealiseerd (vanwaar denkt je dat de benamingen “doordrukken” en “tegenhouden” afkomstig waren?)

Een sensor wordt gemakkelijk overstuurd (overflow), terwijl de donkere delen in de digitale ruis verdwijnen. Bij negatieffilm zijn alle helderheidswaarden natuurgetrouw aanwezig. Bij het inscannen van het negatief kan er gekozen worden de heldere of de donkere delen te benadrukken. Zowel een afdruk op papier of een computerscan van de filmstrook hebben een lager dynamisch bereik dan negatieffilm (men gebruikt het woord gamut om het bereik aan te geven, vooral met betrekking tot de kleurweergave).

Het hoger dynamisch bereik wordt bereikt door de logarithmische gevoeligheidscurve van film (ten overstaan van digitaal, dat een meer lineair verloop heeft). Het logarithmisch karakter is "natuurlijker", bijvoorbeeld de dB-schaal dat in de audio-branche gebruikt wordt is een logarithmische schaal. Onze ogen hebben ook een logarithmische gevoeligheid: twee lampen van 50W zijn niet dubbel zo helder als één lamp van 50W.

Het logarithmisch verloop ontstaat door de werking van de gevoelige film zelf en is het grootst bij trage (weinig gevoelige) films. Deze trage films geven ook de beste foto's!
De gevoelige laag bestaat uit kleine kristallen. Hoe gevoeliger de film, hoe groter de kristallen (grote kristallen vangen meer licht op, maar geven aanleiding tot de korrel op de foto). De logarithmische curve kan best uitgelegd worden door kwantummechanika, ik zal mij dus beperken tot een zeer summiere samenvatting. Als een zilver-halide molecule (het gevoelig element van de film) getroffen is geweest door een foton (een "druppel licht"), dan wordt het kristal (waarin het zilver zit) minder gevoelig voor de volgende foton (omdat een molecule slechts éénmaal geaktiveerd kan worden). Als 50% van de moleculen geaktiveerd zijn is de gevoeligheid van het kristal tot 50% gereduceerd. Om negatieffilm dubbel te belichten (lineair) heb je viermaal meer licht nodig (kwadratisch).

Het zachte verloop van negatieffilm is niet van toepassing op diapositief. Door de dubbele ontwikkeling hebben diapositieven een hoger contrast en is de belichting meer kritisch.

Bij digitale fotografie zijn het electronen die uit de halfgeleider weggeslagen worden. Elektronen zijn beweeglijker, zodat de vrijgekomen plaats ingenomen kan worden door een ander elektron, en de halfgeleider opnieuw "gevoelig" is op die plaats. Er is geen logarithmisch effekt. Ik heb wel geleerd te werken met een digitaal toestel (met zijn lineair verloop) en weet uit ervaring hoe ik een geslaagde foto moet nemen.

In de praktijk betekent dit dat je de foto's best in de schaduw neemt als je kort na de middag fotografeert, of je zorgt ervoor dat het gezicht van het model in de schaduw staat (en je gebruikt de flitser om het gezicht extra te belichten). Ook met een lichtreflektor kan je de contrast verminderen.

Voorbeeld van moié-effekt Tweede beeld is uitsnede

De blurfilter is zodanig berekend dat er geen moiré kan optreden, rekening houdend met de optische resolutie van de meeste lenzen. Gebruik je echter een lens dat een extreem scherp beeld kan geven (bij reflextoestellen), dan is een moiré zichtbaar. De roosterstruktuur van de luidspreker (installatie opgesteld in de Loewe Gallery in Knokke) interfereert met de matrix van de beeldsensor. Omdat ieder pixel gevoelig is voor één kleur resulteert dit in een kleurpatroon dat op het onderwerp niet aanwezig is.

De gevoelige laag van een film is opgebouwd uit korrels met een onregelmatige struktuur, zodat er geen artefakten optreden. Als de film goed behandeld wordt kan het scherpere beelden leveren dan een digitaal beeld —voor zover dat de filmontwikkeling perfekt verlopen is: een paar seconden te lang in een bad en de film verliest duidelijk aan scherpte!

De laatste trend (juli 2009 met de Olympus E-P1) is het gebruik van een minder effektieve blurfilter, en de moiré patronen softwarematig te verwijderen in het fototoestel zelf. Dit resulteert in algemeen scherpere beelden, want de digitale blurfilter treed enkel in werking op de plaatsen waar er effektief moiré optreed.

Live histogram op het LCD scherm van een Sony DSC-F828

De meeste SLR-toestellen zijn niet in staat een live histogram te tonen, maar je hebt natuurlijk wel een playback-funktie, waarbij je dan het histogram kan opvragen.

De gamut wordt nu op een andere pagina besproken.

Mijn foto (links) is genomen met een Sony DSC-F828, Denis (foto rechts) gebruik nog de traditionele negatieffilm (pellicule). Het resultaat is dat mijn toestel een volledige andere gamma-kurve heeft dan pellicule: door het lineair verloop zijn de mid-tones donkerder. De donkere en heldere gedeelten zijn evenveel belicht (daarvoor zorgt de belichtingsmeter, Denis gebruikt spot-meting, ik center-weighted (vanwege het belang van de omgeving)).
Op de histogram links (Sony) zijn de maximale waarden meer naar links verschoven (donkerder). Op de histogram rechts heb je eveneens kleine pieken links en rechts: dit is de zwarte kader en de witte (onzichtbare) achtergrond.

Histogram van de foto hierboven, DSC-F828

Histogram van de foto hierboven, negatieffilm Op het eerste zicht zou je denken dat de Sony beter is (de histogram is mooi gecentreerd), maar dit is eigenlijk schijn: onze ogen werken niet lineair zoals het plaatje ons zou willen doen geloven. In sommige gevallen is dit zelfs zo erg dat de beelden van de Sony bijgewerkt moeten worden om ze "natuurlijk" te doen lijken. Het probleem is dat ieder digitaal fototoestel een bijna lineaire gevoeligheid heeft, terwijl de logarithmische gevoeligheid van film meer natuurlijk is. Om het probleem van lineair verloop (en de bijhorende risico op overbelichting) te beperken zijn de foto's van de meeste digitale fototoestellen chronisch onderbelicht, en dat merk je goed op de foto hierboven. Het is wel opmerkelijk dat bij goedkope toestelletjes de belichting wel evenwichtiger lijkt (de foto's zijn levendiger), maar met als minpunt dat er meer kans is op overbelichting van delen van de foto.