Filmformaten
professionele middenformaten
120, 220, 620,...
Fotografie » TechTalk » Film » Medium formaten
Het klassieke fotoformaat 135 (negatieven van 24 × 36mm) werd nooit door de professionelen aangezien als een degelijk formaat. Het 135 formaat was enkel goed voor sportfotografie vanwege het feit dat deze toestellen (reflexcamera's) heel snel konden werken. Echte professionelen bleven het middenformaat trouw.

120 -220 - 620

Het "middenformaat" heeft geen vaste afmetingen: die worden bepaald door het fototoestel. Het meest voorkomend formaat geeft vierkantige beelden:

    De amateur-formaten vergeleken met de midden-formaten 6×6 en 6×9
  • het 6×4.5-formaat (portret-mode),
  • het 6×6-formaat (560 × 560mm) en
  • het 6×9-formaat (560 × 840mm).
Het 6×4.5-formaat wordt vaak 645 genoemd.

Er bestaan nog bredere formaten, maar die gebruiken lenzen die gemaakt zijn voor het grootformaat.
Ter vergelijking zijn ook de afmetingen van de amateur-formaten vermeld:

  • 135 het klassieke kleinbeeld
  • 126 instamatic (vierkantig)
  • 135 halfbeeld (gebruikt door bepaalde Olympus toestellen)
  • 240 APC (hier de "Classic" uitsnede)
  • 110 pocket instamatic
  • disc
Afbeelding rechts: alle maten zijn op schaal getekend. Het groene vlak geeft de afmetingen van het rechthoekige en vierkantige middenformaat (6×6 en 6×9). De resolutie is zo hoog dat men vaak achteraf een uitsnede van het negatief kan maken: het realiseren van afdrukken gebeurt foto per foto (nooit via een ontwikkelcentrale!) Kleine foto's werden vaak door middel van contact gemaakt (zonder projector) en men bekwam foto's evengroot als het negatief.

Aantal foto's per film (120) naargelang de afmeting van het negatief
6×612
6×710
6×89
6×98
6×126
Het 120 formaat is een rolfilm formaat. De spoel was origineel van hout. Het 620 formaat gebruikt een dunnere (plastieken) spoel. In het fototoestel wordt de film op een lege spoel gewikkeld. Na belichting wordt de volle spoel opgestuurd en de nu lege spoel doet dienst als nieuwe opwikkelspoel.

Het 620 formaat is dubbel zo lang (144 cm, wat eigenlijk toch niet zo lang is) en gebruikt geen backing-papier. Deze film kan dus niet zomaar in de originele toestellen gebruikt worden (de rode opening waardoor je de nummers op de backing paper kan zien zou de film belichten). De afwezigheid van backing paper betekent ook dat de afstand van de gevoelige oppervlakte tot de film verschillend is. Recentere fototoestellen kunnen werken met beide filmtypes.

Er bestaat ook een fotoformaat gebaseerd op de 70mm film (zoals het 135 fotoformaat gebaseerd is op het 35mm filmformaat). Het 116 of 616 formaat werd vooral gebruikt door fotografen die heel veel foto's moesten nemen (schoolfotografen). De rolletjes konden tot 30 meter film bevatten. Ook de eerste consumer-camera's (de befaamde "brownie Box") gebruikten dit formaat. Er konden toen 6 fotos genomen worden met een rolletje! Afdrukken op papier werden door contact gemaakt, niet door een vergroter te gebruiken.

Grootbeeld


Opgelet: kleinbeeld: formaatnaam in mm,
medium: formaatnaam in cm,
grootbeeld: formaatnaam in inch!

Het grootbeeld formaat wordt tegenwoordig niet meer gebruikt. De afbeelding toont de twee meest gebruikte grootbeeld formaten samen met de medium formaten en kleinbeeld formaat. Het 4×5 inch-formaat werd het meest gebruikt (102×127mm). Het was het formaat van de persfotografen van na de tweede wereldoorlog omdat het contactafdrukken nogelijk maakte (een foto van een negatief zonder een vergroter te moeten gebruiken). Er was zowel rolfilm als film op losse vellen beschikbaar. De filmoppervlakte van het 4×5 formaat is 15× groter dan die van een kleinbeeld.

Fototoestellen

De fototoestellen worden gekenmerkt door volgende eigenschappen:
  • Verwisselbare lenzen (enkel recente toestellen)
  • Het gebruik van zowel centraalsluiters (in de lens) als focal plane sluiters (in de body).
  • Technische camera's hebben een rug dat gekanteld kan worden ten opzichte van de lenzen (wordt gebruikt bij fotografie van monumenten om perspectieffouten en moeilijkheden met de scherpstelling te vermijden).
De huidige midden formaat fototoestellen hebben een digitale rug.