Positief ontwikkeling


Fotografie » TechTalk » Film » Ontwikkeling » Positief

We bespreken hier de monochrome (zwart-wit) filmontwikkeling.

1- Positief: belichten, ontwikkelen en stoppen

De positieffilm werkt precies op dezelfde manier als de negatieffilm (lees eerst de uitleg op deze pagina). Enkel de manier van ontwikkelen is verschillend. Men kan trouwens gewoon zwart-wit film gebruiken en die ofwel negatief, ofwel positief ontwikkelen. Men geeft er echter de voorkeur aan film met een fijne korrel te gebruiken bij omkeer-ontwikkeling (vanwege het vergrotend effekt van de ontwikkeling die hier tweemaal doorlopen moet worden).

We beginnen met een klassieke ontwikkeling en stopbad. We bekomen opnieuw zilver kristallen (zwart=negatief beeld) en niet-belichte doorzichtige zilver-halide kristallen.

Bij een negatief ontwikkeling zouden we nu het beeld fixeren (einde behandeling).


2- Omkeren

Het zilver (negatief beeld) wordt nu opgelost en weggespoeld. Dit is het omgekeerde als bij de klassieke ontwikeling waarbij de overgebleven zilver-halide kristallen weggespoeld worden.

De zilver-halide kristallen zijn natuurlijk nog steeds lichtgevoelig, en dit gaan we nu uitbuiten. Deze vormen nu het latent positief beeld.


3- Opnieuw belichten

De film wordt door een lamp belicht om al het overgebleven zilver-halide om te zetten in zilver. Het is ook mogelijk de belichting te bekomen door een scheikundige reaktie in plaats van een tweede belichting (dit wordt gedaan bij kleur diapositieven). De algemene benaming is "foggen"


4- Ontwikkelen, stoppen, fixeren en spoelen

De film wordt nu opnieuw ontwikkeld (deze fase is minder kritisch, want niet meer bepalend voor de uiteindelijke beeldkwaliteit). Een stopbad is enkel nodig om de film te stabiliseren, en fixeren kan achterwege blijven (na de sterke belichting en ontwikkeling zijn er geen zilver-halide kristallen meer over). Meestal loopt de film echter door dezelfde machine en worden dezelfde stappen doorlopen. Het is goedkoper één lopende band te hebben voor zowel negatief als positief. De laatste stap is hier ook het grondig spoelen om alle sporen van reagenten te verwijderen.

Dit wordt ons positief beeld: op plaatsen waar er licht gevallen is, is het zilver weggespoeld (helder). Er blijft enkel zilver over (donker) op de plaatsen die bij de eerste belichting geen licht hebben gekregen.

Kenmerken van positief-ontwikkeling
De dubbele ontwikkeling werkt contrast-verhogend: de correcte belichting moet juister ingesteld worden op het fototoestel. Bij negatief kan men een over- of onderbelichte negatief corrigeren door langer of korter te belichten bij het maken van afdrukken. Positieven worden doorgaans op een scherm geprojecteerd en is er geen correctiemogelijkheid.

Men kan een verkeerde belichting van de volledige film compenseren bij de ontwikkeling, maar hier werkt men zonder vangnet (het is het origineel dat men probeert te corrigeren). De ontwikkeling werkt exponentieel: bij een verdubbeling van de ontwikkeltijd is het effekt 4× zo sterk.

De meeste soorten negatief film zijn geschikt voor positieve ontwikkeling, er zijn trouwens al lang geen films meer die specifiek gemaakt zijn voor positieve monochrome ontwikkeling. Men zal eerder gaan naar een film met een fijne korrel (ISO = 100). Men kan zelfs kleur diapositief film gebruiken (Ektachrome) en die monochroom ontwikkelen, waarbij men wel een vermindering van de densiteit bekomt. Er ontstaat natuurlijk geen kleurbeeld, enkel een monochroom beeld gevormd door het zilver. Diapositieven worden hier besproken.

Cross processing: ook bij kleurfilm en ontwikkeling kan men kiezen voor een positieve of negatieve ontwikkeling. De lagen zijn immers dezelfde bij positief of negatief kleurenfilm. Het zwart-wit beeld na ontwikkeling is dan redelijk normaal, maar de kleuren niet omdat de kleurstoffen aangepast zijn aan de positieve of negatieve ontwikkeling. Het ontwikkelen van negatieven met het E-6 procédé (voor dia's) of het ontwikkelen van di'as met het C-41 procédé heet cross processing. Voor normale afdrukken wordt dit echter nooit gedaan.

1

2

3

4

Paginas die volgens Google je zouden kunnen interesseren