Portretfotografie: beeld overbelicht?

Kleurkanalen analyseren

Overbelichting corrigeren

Digitale fototoestellen hebben een beperkte dynamiek: bij fel licht is het beeld gemakkelijk overbelicht, en de sensoren zijn gevoelig voor infra-rood licht waardoor er infra-rood verblinding kan optreden. Zelfs al lijkt het beeld correct belicht, toch gaan subtiele details verloren, in het bijzonder het relief van de borstkas. Dit is heel goed merkbaar op de foto hieronder rechts. Dit vervelend effekt mag je niet vergelijken met high key fotografie waarbij het beeld bewust overbelicht wordt om speciale effekten te bekomen (maar waarbij het onderwerp zelf correct belicht wordt).

Zwart-wit en kleurfilters

Gewone foto in zwart/wit

Zwart/wit fotografie is meer dan gewoon een foto omzetten naar z/w!

Fotografen die met film werken (en in het bijzonder met een zwart/wit emulsie) weten dat ze speciale effekten kunnen bekomen door een filter voor de lens te plaatsen. Met een gele, orange of rode filter maak je de blauwe hemel donkerder en geef je in het algemeen meer contrast aan het beeld. Een dergelijke filter is ideaal voor landschapsfotografie omdat het ook de waas die over de foto's hangt verminderd.

De Olympus E400 kan intern de werking van kleurfilters nabootsen!

Voor portretfotografie bestaat er een equivalent: de groene of blauwe filter. Omdat de huid een gele teint heeft wordt het donkerder weergegeven, en dat is juist wat we hier zoeken. Geel is namelijk complementair aan blauw. De foto rechts geeft het normale grijs beeld (als je de kleurinformatie uit de foto haalt of je digitaal fototoestel gewoon in zwart/wit laat werken). Hieronder zie je dezelfde foto in zwart/wit, maar met een rode, een groene en blauwe filter. De foto in kleur weergeven heeft natuurlijk weinig zin, want door de filter bevat het beeld slechts één kleur.

Opgelet: een overbelichte foto is moeilijk te corrigeren: de beeldinformatie in de heldere delen is gewoon verdwenen (door overbelasting van de sensor of overflow bij de omzetting naar digitaal). De enige manier om het beeld te herstellen is helderheidsinformatie te gaan halen in de kanalen die niet overstuurd zijn. Als er risico is dat het beeld overstuurd kan zijn, gebruik dan een lagere belichtingswaarde, bijvoorbeeld -0.6 EV.

Kleurkanalen

Rode filter (kanaal)	Groene filter (kanaal)	Blauwe filter (kanaal)
Dit effect kan je heel goed in Photoshop bekomen: kies "weergave" "tonen kanalen". Hieruit kies je het gewenste kanaal. Stel Photoshop zodanig in dat het kanaal in grijswaarden weergegeven wordt.
Als zwart/wit foto is het groene kanaal beter dan de gewone zwart/wit foto. Het relief van de borstkas komt beter naar voren, zonder het overdreven effect van de blauwe filter (bij landschapsfotografie geeft het rode filter eveneens een overdreven effect ten overstaan van het gele filter). Nu willen we deze kleurinformatie gebruiken als helderheidsinformatie. Dit kan heel eenvoudig door het gewenste kanaal te selecteren en te copieren naar het klembord. Ga nu over naar Lab-weergave ("beeld" "modus") en kies het helderheidskanaal. Plak het beeld van het klembord en keer terug naar RGB-weergave. Het resultaat dat je bekom is hieronder te zien.
Rood als helderheid	Groen als helderheid	Blauw als helderheid
Je kan de mate van dekking van de helderheidsinformatie instellen, en dus de hoeveelheid effect instellen. In het voorbeeld is de dekking op 100% ingesteld om het effect beter te laten uitkomen. Je kan ook de foto verbeteren door de niveau's in te stellen (het beeld donkerder te maken). De foto ziet er natuurlijker uit, maar bepaalde nuances zijn nog steeds niet merkbaar. Je bekomt het beste resultaat door beide effekten toe te passen: de kleurinformatie als helderheidsinformatie gebruiken, en dan nadien de onnatuurlijke kleuren bijwerken door selectief met niveau's te werken. Het bijwerken van één enkele foto kan gemakkelijk een uur in beslag nemen.
De originele foto in kleur	De foto met gecorrigeerde niveau's	Geen correctie nodig voor een goede foto!
Het is natuurlijk veel beter direct een goede foto te nemen, maar dit is niet altijd mogelijk (het model is bijvoorbeeld maar beschikbaar voor een uur). Door het beeld bewust te onderbelichten kan je infra-rood verblinding vermijden. Correctie acheraf blijft een noodoplossing, dit mag nu wel duidelijk zijn!