Fotografie Accessoires Techtalk Sitemap
Filters Top ND Kleur Skylight



Mail Marc Doigny
ND, Skylight
Filters gebruikt in de fotografie
Filters
Uitleg over polarisatiefilters.
Index accessoires fototoestel
De nutteloze UV filter.

ND Filters

ND-filters (neutral density filters) worden gebruikt om de helderheid te beperken. Een ND-2 filter laat 50% van het licht door. Dergelijke filters worden toegepast als er teveel licht is om het beoogde doel te bereiken: fotograferen van een waterval met een trage sluitertijd, beperking van de scherptediepte door het diafragma maximaal te openen, en dergelijke. Videocamera's van de hogere prijsklasse zijn meestal uitgerust met een inschakelbaar ND-filter, maar fotografen moeten het stellen met manueel te gebruiken filters.
In plaats van een ND-2 filter kan ook een polarisatiefilter gebruikt worden. Naast het halveren van de helderheid laten deze filters ook toe reflekties te verminderen en meer kleur aan het beeld te geven. Als er geen direkt zonlicht aanwezig is (betrokken hemel), dan werkt de polarisatiefilter als een ND-filter

Kleurfilters

Kleurfilters worden nagenoeg uitsluitend bij zwart/wit fotografie gebruikt: een gele filter om de wolken meer te laten uitkomen, een oranje of rode filter om dramatische efekten te bekomen, en dergelijke.

Bij kleurfotografie kan men ook filters gebruiken om de kleurtemperatuur te verbeteren, bijvoorbeeld een licht-paarse filter om de kleur van industrieele TL-lampen te verbeteren, een skylight filter om de blauwzweem te verminderen.

Kleurfilters hebben meestal een mired-waarde, dat wil zeggen hoeveel ze de kleurtemperatuur verschuiven. Een skylight-filter zal bijvoorbeeld een mired hebben van +30 (verlaging van de kleurtemperatuur), een filter om de gele schijn van gloeilampen te onderdrukken heeft -100 mired. (mired: μ reciprocal degrees kelvin)

Fototoestellen hebben een ingebouwde kleurcorrectie (of je kan altijd de manuele instellingen gebruiken), waardoor de vraag naar kleurfilters sterk gedaald is. Kleurfilters zijn tegenwoordig niet meer nodig. Het effekt van kleurfilters op zwart-wit fotografie kan nagebootst worden in photoshop.

Skylight-filters

lichte blauwzweem Een Skylight-filter is een roze-orange filter. Het wordt gebruikt om de blauwzweem te verminderen bij foto's genomen in de schaduw of als het weer betrokken is. Het effekt wordt veroorzaakt door het Rayleigh-effekt. De foto rechts vertoont een dergelijke blauwzweem, het is alsof het model (Jonas) uit de koelkast komt.

In alle andere situaties is een Skylight filter niet aangewezen. Als er voldoende zonlicht is, dan zijn de kleuren in orde en is een dergelijke filter niet nodig: gebruik je een dergelijke filter, dan kan de natuurlijke kleurbalans van zonlicht worden verstoord, waardoor de automatische witbalans van het fototoestel in de war gestuurd wordt.

manuele witbalans

Het effekt van een skylight-filter kan je ook bekomen door je fototoestel specifiek in te stellen op de juiste kleurtemperatuur. De kleurtemperatuur in de schaduw is typisch 7500K (in de zon is dat 6500K). Dit doe je door over te gaan van automatische kleurbalans naar manuele kleurbalans. Andere veelgebruikte waarden zijn 3000K voor gloeilamp, 4500K voor TL-lamp (er zijn echter enorme verschillen tussen TL-lampen onderling!). Een xenon-flits heeft een kleurtemperatuur van 4100K.

Als je de exacte kleurtemperatuur in de schaduw vergeten bent, dan kan je altijd vragen dat het model een wit blad papier vasthoudt, zodat je de witbalans manueel kan instellen. Niet vergeten achteraf de witbalans opnieuw op automatisch te zetten.