Externe flitser


Fotografie » TechTalk » Flitsers » Accessoires

Een paar accessoires voor de externe flitser worden hier besproken. Externe flitsers kunnen ook draadloos aangestuurd worden.

Er is geen twijfel mogelijk: een externe flitser is veel beter dan de ingebouwde flitser van je fototoestel. Een externe flitser hoeft niet duur te zijn: vaak worden de merkflitsers veel te duur verkocht: alternatieve flitsers (zowel algemeen als compatible) zijn vaak even goed en kosten de helft (en soms heb je meer mogelijkheden of een hoger vermogen dan met de merflitsers!) Maar het kan nog beter door indirect te flitsen of de flitser op afstand te monteren.

Diffusor

Externe flitsers worden vaak uitgerust met een diffusor, dit is een half-doorzichtige plaat dat je over de flitskop schuift (soms doet de diffusor ook gebruik als catchlight bij bounce-flitsen, zie voorbeeld lager). De oorspronkelijke bedoeling van de diffusor is het licht van de flitser meer te verspreiden zodat ook breedhoeklenzen gebruikt kunnen worden, maar de diffusor geeft ook een zachter licht, omdat er meer indirekt licht is (met een diffusor straalt de flitser over een brede hoek en wordt er meer licht door de omgeving weerkaatst). Sommige flitsers hebben een dergelijke ingebouwde diffusor, maar er zijn voldoende do-it-yourself alternatieven.

Een diffusor is eigenlijk een halfslachtige mini softbox.

Mini softbox

De (mini) softbox is een accessoire dat je op de flitskop schuift en een wat groter lichtoppervlakte heeft: het is eigenlijk de commercieele uitvoering van de papieren zakdoek. De bedoeling is een zo groot lichtoppervlakte te creeren. Daardoor bekom je een meer difuus licht dat de persoon beter laat uitkomen. Schaduwen worden ook minder scherp afgetekend. Het akelig effekt van een direkte flits wordt daardoor verminderd.

Met de softbox kan je ook vervelende reflekties op spiegelende oppervlaktes reduceren (specular reflections). Deze reflekties waren zichtbaar als zwarte puntjes op negatieven. Maar deze reflekties kunnen ook de TTL-lichtmeting van fototoestellen in de war sturen, waardoor de foto onderbelicht is. Voor een fotosessie krijgen modellen vaak een matte fond-de-teint om reflekties van de flits op het gezicht te vermijden, maar deze reflekties kunnen ook beperkt worden door een softbox.

Een softbox is doorschijnend (mat), een diffusor is doorzichtig met kleine prisma's om het licht te verstrooien, maar vaak worden de benamingen door elkaar gebruikt.

Het effekt van een mini-softbox of een diffusor is redelijk beperkt. Als je echt goede resultaten werkt, is het beter draadloos te flitsen. Daarbij gebruik je één of meerdere losse flitsers. Omdat deze flitsers op een statief gemonteerd worden kan men lichtmodifiers gebruiken (kleine softbox of reflector).

Bounce flitsen

Vivitar flitser
Hoe vaak heb ik deze Vivitar flitser niet gebruikt! (tweede foto rechts) Je hoeft geen dure merkflitser om goede resultaten te bekomen (alles is beter dan de ingebouwde flitser). Aangezien de externe flitser niet merkgebonden is moet je de instellingen zelf bepalen. Zo leer je tenminste wat opening, sluitertijd, iso waarde en richtgetal betekenen!

Bij bounce flitsen wordt de flitskop schuin naar het plafond gericht. Bij bounce-flitsen moet je de diffusor, dat nu als een soort reflektor dienst doet (catchlight) in een speciale half-open stand gebruiken (zie foto links). Daardoor wordt er wat meer licht naar het model gestuurd: de ogen krijgen een fonkeling en je vermijd dat de ogen in de schaduw van de wenkbrauwen zitten (typisch aan amateur bounce flitsen!).

Canon Speedlite 580EX
Bij sommige flitsers heb je een aparte diffusor en catchlight (bijvoorbeeld bij de Speedlite 580EX van Canon). De diffusor gebruik je samen met breedhoeklenzen (direct flitsen).

Bij bounce flitsen heb je de diffusor niet nodig: het onderwerp waarop gereflekteerd wordt zorgt op zich al voor diffuus licht.

De catchlight gebruik je specifiek bij bounce-flitsen. Vaak kan je de externe diffusor als catchlight gebruiken (een metalen plaatje dat een deel van het licht naar het onderwerp reflecteert is ook geschikt).

De flitselectronika zal sterker flitsen om het verlies aan licht te compenseren. Je moet er wel rekening mee houden dat het beschikbaar flitsvermogen beperkt is: kon je met direct flitsen tot 10 meter reiken, dan zal het bereikt beperkt worden tot bijvoorbeeld 5 meter of minder.

Bounce kan je moeilijk gebruiken zonder belichtingsautomatiek, want je kan niet bepalen hoeveel licht het plafond weerkaatst. Met uitsluitend een diffusor of softbox is het nog te doen (als je weet hoeveel licht de diffusor tegenhoudt).

Metz 54MZ-4
Deze Metz flitser heeft geen catchlight nodig: een tweede flitsbuis zorgt voor de nodige gezichtsbelichting indien nodig. Dit was in zijn tijd één van de beste flitsers, beter dan de merkgebonden flitsers! Deze flitser werd vaak gebruikt door nieuwsfotografen.

De flitser kan zowel in TTL-modus werken (lichtintensiteit gecontroleerd door de camera) of in AUTO modus, waarbij de flitser zelf de lichtintensiteit aanpast om correct belichte foto's te bekomen. Je zet je fototoestel op bijvoorbeeld 1/125 en ƒ/4 en de flitser doet de rest. In AUTO modus stuurt de camera slechts één flitspuls, waardoor goedkope slave units gebruikt kunnen worden (voor minder belangrijke achtergrondverlichting en dergelijke). Fotografen vertellen vaak dat de AUTO modus op de flitser beter werkt dan de TTL modus op het fototoestel.

Enkel om in TTL-modus te kunnen werken is er een speciale koppelstuk nodig (afhankelijk van het merk van fototoestel), maar dan is ook HS-TTL mogelijk (high speed, dus voor gebruik met een relatief hoge sluitersnelheid (fill in flash)).

De Metz Mecablitz worden vaak door beroepsmensen gebruikt. Een gewone flitser monteer je op een fototoestel. Een Mecablitz,... daar monteer je je fototoestel op!


Een mini-softbox voor weinig geld kan je maken met een vulflesje van een strijkijzer. Het plastiek is half-doorschijnend en de binnenkant is aan de bovenkant beplakt met zilverpapier.

Het is de bedoeling dat de flitser half naar boven wordt gericht (bounce flitsen), maar het licht wordt naar alle kanten uitgestraald.

Controleer achteraf met een testfoto (lens in maximale breedhoek) of de belichting evenwichtig is. Hier kan je zien dat het licht heel evenwichtig verspreid wordt: zowel naar het plafond als het onderwerp. Bij het klassieke bounce-flitsen is het ofwel onderwerp, ofwel plafond en moet je je behelpen met een catchlight om toch nog wat licht naar de ogen te krijgen.

In dit voorbeeld is de flitser die op het fototoestel gemonteerd staat als slave geschakeld. Het fototoestel in beeld dient eigenlijk maar als flitshouder.

Een eenvoudige zelfgemaakte softbox geeft een veel beter resultaat dan de naakte flitser. Een deel van het licht wordt naar boven gestuurd (indirect licht) en de rest wordt naar de voorkant verstrooid. Het effekt is zeer natuurlijk. Deze softbox veroorzaakt een lichtverlies van 1.5EV (opening van ƒ/4.5 gebruiken in plaats van ƒ/8).

Directe flitser
Zelfgemaakte flitser
 
Normaal
Tijdens het flitsen

Accessoires voor
externe flitser


Mini softbox


Vivitar flitser
Bounce-flitsen, let op de catchlight boven de flitser


Canon flitser met aparte diffusor en catchlight

Paginas die volgens Google je zouden kunnen interesseren