Op deze pagina Top Softbox
diffusor
Bounce
Technische begrippen
Accessoires voor je flitser
Externe flitser
Fotografie » TechTalk » Flitsers » Accessoires
Een paar accessoires voor de externe flitser worden hier besproken. Externe flitsers kunnen ook draadloos aangestuurd worden.

Diffusor en softbox

Diffusor

foto van diffusor: zie bounce-flitsen

Automatische flitsers worden vaak uitgerust met een diffusor, dit is een half-doorzichtige plaat dat je over de flitskop schuift (soms doet de diffusor ook gebruik als catchlight bij bounce-flitsen, zie voorbeeld lager). De oorspronkelijke bedoeling van de diffusor is het licht van de flitser meer te verspreiden zodat ook breedhoeklenzen gebruikt kunnen worden, maar de diffusor geeft ook een zachter licht, omdat er meer indirekt licht is (met een diffusor straalt de flitser over een brede hoek en wordt er meer licht door de omgeving weerkaatst). Sommige flitsers hebben een dergelijke ingebouwde diffusor, maar er zijn voldoende do-it-yourself alternatieven.

Mini Softbox

De (mini) softbox is een accessoire dat je op de flitskop schuift en een groot lichtoppervlakte heeft: het is eigenlijk de commercieele uitvoering van de papieren zakdoek. De bedoeling is een zo groot lichtoppervlakte te creeren. Daardoor bekom je een meer difuus licht dat de persoon beter laat uitkomen. Schaduwen worden ook minder scherp afgetekend. Het akelig effekt van een direkte flits wordt daardoor vermeden.

Met de softbox kan je ook "uitbranders" vermijden (dat is een vervlogen term uit de filmfotografie, waarbij reflekties op spiegelende oppervlaktes (specular reflections) als zwarte stippen op de negatieven zichtbaar zijn). Maar deze reflekties kunnen ook de TTL-lichtmeting van fototoestellen in de war sturen, waardoor de foto onderbelicht is. Voor een fotosessie krijgen modellen vaak een matte fond-de-teint om reflekties van de flits op het gezicht te vermijden, maar deze reflekties kunnen ook vermeden worden door een softbox.

Een softbox is doorschijnend (mat), een diffusor is doorzichtig met kleine prisma's om het licht te verstrooien, maar vaak worden de benamingen door elkaar gebruikt.

Bounce flitsen

Bounce-flitsen
Bounce-flitsen, let op de catchlight boven de flitser
Hoe vaak heb ik deze Vivitar flitser niet gebruikt! Je hoeft geen dure merkflitser om goede resultaten te bekomen (alles is beter dan de ingebouwde flitser). Aangezien de externe flitser niet merkgebonden is moet je de instellingen zelf bepalen. Zo leer je tenminste wat opening, sluitertijd, iso waarde en richtgetal betekenen!

Bij bounce flitsen wordt de flitskop schuin naar het plafond gericht. Bij bounce-flitsen moet je de diffusor, dat nu als een soort reflektor dienst doet (catchlight) in een speciale half-open stand gebruiken (zie foto links). Daardoor wordt er wat meer licht naar het model gestuurd: de ogen krijgen een fonkeling en je vermijd dat de ogen in de schaduw van de wenkbrauwen zitten (typisch aan amateur bounce flitsen!). Bij sommige flitsers heb je een aparte diffusor en catchlight (bijvoorbeeld bij de speedlite 580EX van Canon), maar in de meeste gevallen kan de diffusor als catchlight gebruikt worden. Je kan een tweede diffusor kopen en die beplakken met zilverpapier als het effekt te zwak is.

De flitselectronika zal sterker flitsen om het verlies aan licht te compenseren. Je moet er wel rekening mee houden dat het beschikbaar flitsvermogen beperkt is: kon je met direct flitsen tot 10 meter reiken, dan zal het bereikt beperkt worden tot bijvoorbeeld 5 meter of minder.

Bounce kan je moeilijk gebruiken zonder belichtingsautomatiek, want je kan niet bepalen hoeveel licht het plafond weerkaatst. Met uitsluitend een diffusor of softbox is het nog te doen (als je weet hoeveel licht de diffusor tegenhoudt).

Mini softbox

Een mini-softbox voor weinig geld kan je maken met een vulflesje van een strijkijzer. Het plastiek is half-doorschijnend en de binnenkant is aan de bovenkant beplakt met zilverpapier. Het is de bedoeling dat de flitser half naar boven wordt gericht (bounce flitsen), maar het licht wordt naar alle kanten uitgestraald. Controleer achteraf met een testfoto (lens in maximale breedhoek) of de belichting evenwichtig is. Hier kan je zien dat het licht heel evenwichtig verspreid wordt: zowel naar het plafond als het onderwerp. Bij het klassieke bounce-flitsen is het ofwel onderwerp, ofwel plafond en moet je je behelpen met een catchlight om toch nog wat licht naar de ogen te krijgen.


Direct flitsen met de externe flitser
(met de ingebouwde flitser van een compact fototoestel is het nog erger)

Softbox over de externe flitser
zwakkere, maar evenwichtige belichting van onderwerp en plafond

In dit voorbeeld is de flitser die op het fototoestel gemonteerd staat als slave geschakeld. Het fototoestel in beeld dient eigenlijk maar als flitshouder.