Externe flitsers
Fotografie » TechTalk » Flitsers » Slaves » Slave op netspanning
Een slave flitser kan je ook op netspanning gebruiken, wat handig kan zijn tijdens lange fotosessies in een studio. Je merkt wel snel op dat de batterijen van je hoofdflitser leeg zijn, maar tijdens een shooting valt de afwezigheid van de slave flitser niet altijd direkt op.

Ombouwen stroboscoop

goedkope stroboscoop op netspanning
We beginnen hiermee: een goedkope stroboscoop op netspanning

slave flitser op netspanning
De volledige sturing zit op het klein printje
(electrisch schema)

fototransistor L14C1
De gebruikte fototransistor is een L14C1

Deze kleine stroboscoop die we zullen ombouwen tot een flitser op netspanning is de kleine broer van de studioflitser. Een studioflitser reageert namelijk ook op de lichtpuls van de trigger-flitser. Het verschil is dat de studioflitsers uitgerust zijn met een modelling light, voorzien kunnen worden van accessoires en een hoger vermogen leveren. Onze flitser op netspanning is bedoeld als achtergrondverlichting om storende schaduwen weg te werken.

In de handel (winkel met disco-materiaal) kan je dergelijke speelgoed-stroboscopen vinden. Van het origineel ontwerp moet je enkel de ontsteektransfo, ontsteekcondensator, netkabel, zekering en natuurlijk de flitslamp behouden. Een weinig gebruikt onderdeel dat je in dergelijke flitsers zal aantreffen is een diac. Dit is een soort diode die volledig doorslaat bij het bereiken van een bepaalde spanning. De ontsteekcondensator wordt daardoor ontladen over de ontsteektransfo. Zakt de stroom onder een bepaalde waarde, dan gaat de diac weer uit geleiding en het volledige cyclus kan herbeginnen.

De flitscondensator is er één van 2.2μF: zeker te weinig voor een fotografische flitser! Je kan gerust de waarde opdrijven tot 400μF. De lage waarde is in het origineel ontwerp verplicht, want de flitsfrekwentie kon ingesteld worden tot 10 flitsen per seconde. Zou je 10 keer per seconde flitsen met een elko van 400μF, dan houdt de flitser het maar een paar minuten vol (het glas kan de thermische belasting niet aan). Bij xenonlampen stijgt het rendement met het vermogen (de verliezen blijven constant ongeacht het vermogen).

De reflektor van een dergelijke stroboscoop is niet gemaakt om voor een uniforme lichtverdeling te zorgen: je kan bijvoorbeeld de plastieken voorplaat wat ruwer maken met fijn schuurpapier of een softbox over de flitser plaatsen (je verliest daardoor wel 50% vermogen!)

De flitser kan je continu aangesloten laten zonder risico dat de batterijen leeg zijn als je eindelijk een foto gaat nemen. Het verbruik is miniem, minder dan 0.1 watt en 3.5W tijdens het opladen (10 seconden). De flitser levert 35J, dit is evenveel als een kleine externe flitser.

Vermogen

Hoe bepaal je het "vermogen" van je flitser? Een richtgetal is van weinig nut, maar we kunnen het vermogen bepalen dat in de flitselko opgeslagen is met de formule
E = 1/2 CU2

De energie (in joule of watt seconde) is gelijk aan de helft van de capaciteit van de elko maal de spanning in het kwadraat. Passen we deze formule toe met U = 330V en C = 660μF dan bekomt men een flitsvermogen van 35J (of Watt seconde). Om eenzelfde lichtvermogen te bekomen met een gloeilamp, dan heb je een lamp nodig van 500W (meer dan 90% van de energie gaat verloren onder de vorm van warmte!) Ter informatie: echte studioflitsers hebben een flitsvermogen van 500J.


Index slave flitsers

Voorbeelden

nachtfoto met ingebouwde flitser
Nachtfoto met ingebouwde flitser.
De flitser reikt tot op een paar meter (opening ƒ/2.8, sluitertijd 1/125, 100 ISO)
nachtfoto met 2 slave flitser
Nachtfoto met 2 slave flitsers.
De twee flitsers zijn geplaatst op 4 meter (zelfde condities) Op de uitvergroting zijn de flitsers goed zichtbaar, maar in de praktijk zal je ervoor zorgen dat ze uit het beeld zitten!
nachtfoto zonder flitser
Nachtfoto zonder flitser; veel te donker, zelfs met opgevoerde gevoeligheid (ƒ/2.8, 1/125, 1600 ISO).
In photoshop is de foto wel te redden want het beeld bevat nagenoeg geen ruis.
nachtfoto zonder flitser
Nachtfoto zonder flitser, maar nu met verlengde sluitertijd van 6 seconden (verlichting door hoge-druk natriumlampen).
Met photoshop haal je de gele schijn weg is is de foto heel goed bruikbaar.