Je moet wel rekening houden met de beperkingen van het fototoestel. Zelfs een extreem dure reflex (3000 euro zonder de lenzen) heeft zijn beperkingen, maar bij een goedkope compact vallen deze beperkingen meer op.

Ik maak regelmatig portfolio's voor modellen en agences, en ik twijfel altijd tussen m'n reflextoestel en mijn compact (overigens is het één van de beste compact-toestellen die op de markt waren: de Sony DSC-F828). Natuurlijk oogt een reflex-toestel (met een hele reeks aangepaste lenzen) professioneler —en het klikgeluid van spiegel en gordijnsluiter speelt ook een rol, maar een SLR geeft niet noodzakelijk de beste beelden. Uit ervaring weet ik precies welk toestel in een bepaalde situatie het beste resultaat zal leveren.

Gebruik je een reflextoestel, dan is de beste lens een normaallens (een prime lens van 50mm of een zoomlens met 50mm in zijn bereik (80mm equivalent)). Met een breedhoeklens heb je vervorming en met een telelens moet je zo ver van het model staan dat je een parlofoon nodig hebt.
Als lens voor je reflex is een lens met een maximale opening van f/2.8 ideaal. Met een lens dat meer lichtgevoelig is bekom je geen mooie foto's (bij de foto van een gezicht zijn de neus en oren onscherp als je op de ogen hebt scherpgesteld), bij een algemeen zicht (plan américain) is de achtergrond zo onscherp dat het storend werkt. Omgekeerd is een kleinere opening dan 5.6 niet aan te raden.

Bij portretfotografie wordt vaak de flitser gebruikt om bijvoorbeeld het gezicht extra te belichten (anders zitten de ogen in een diepe, donkere put). Bij de meeste reflextoestellen is de ingebouwde flitser niet berekend op deze taak en zal je een externe flitser moeten gebruiken. Je bent verplicht een focal plane flitser te gebruiken bij reflextoestellen (duurdere flitsers die licht geven gedurende de volledige tijd van de bewiging van de sluitergordijnen). Ik heb ook een specifieke flitser gekocht samen met mijn compact, zodat ik de nadelen van de ingebouwde flitser kan vermijden: rode ogen (flitser te dicht bij de lens), te zwak,...

De huidige generatie compact-toestellen gebruikt kleine sensoren. Daarmee moet je rekening houden: deze sensoren zijn minder lichtgevoelig (produceren meer ruis bij een bepaalde belichting) en vooral: een mooie bokeh (oncherpe achtergrond, een must bij portrets) is moeilijker te bekomen.

Bij landschapsfotografie gebruik je best een lichte breedhoeklens (35mm, equivalent met 55mm op een cropsensor). Een 28-85mm-lens is ideaal. Bij reflextoestellen is de kitlens (Canon EF-S 18-55 of EF-S 17-85) meestal voldoende voor landschapsfotografie, maar deze goedkope lenzen hebben last van vignetering (hoeken donkerder dan het centrale deel van het beeld).

Bij landschapsfotografie kan het nuttig zijn filters te gebruiken. Vooral met een polarisatiefilter kan je zeer bruikbare effekten bekomen. Controleer of er een filters op de lens gemonteerd kan worden. Inner focussing is noodzakelijk (het voorste gedeelte van de lens mag niet meedraaien bij het focuseren), want het effekt van de polarisatiefilter wordt door de verdraaing van de filter bekomen.

Bij vuurwerk is de hoge verwerkingssnelheid van een reflex een must. Het toestel stelt uiterst snel scherp op het vuurwerk en je kan opeenvolgende foto's na elkaar nemen. Tijdens het verwerken van de vorige foto kan je reeds een volgende foto nemen, wat niet mogelijk is met een compact-toestel.

Indien je slechts zelden macro-foto's neemt, dan is een extender een mogelijkheid. Daarmee maak je een standaard lens bijziend, waardoor je dichter bij het onderwerp kan komen.

Sommige compact-toestellen zijn uitstekend geschikt voor macrofotografie. De Coolpix 950-990-reeks is daar het beste voorbeeld van (maar ook de meer recentere Coolpix 5400 en 5800 presteren goed). Het enige probleem is dat je het toestel extreem dicht tegen het onderwerp moet houden, waardoor de lens een deel van het licht tegen houdt.

Bij het fotograferen van wilde dieren is een lens met een brandpuntsafstand van minstens 200mm een must: dan breng je de wilde dieren voldoende dichterbij om beeldvullend gefotografeerd te worden. In tropische landen kan je volstaan met een lens dat niet echt lichtgevoelig is (f/5.6), in onze landen is een f-waarde van 4 toch beter aangewezen. De Canon EF 100-300mm f/4.5-5.6 USM is een oude lens dat goed presteert voor zijn prijs (deze lens is tegenwoordig moeilijk te vinden, maar misschien kan je een koopje doen op ebay). De Canon EF 70-300 f/4-5.6 IS USM is een bruikbare budget-lens (met beeldstabilisator), een duurdere lens is de Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6L IS USM (met een wat onhandige pompsysteem voor het zoomen, geen instelring).

Gebruik je een compact-toestel, dan is een long zoom een must: je kan zowel landschappen fotograferen en wilde dieren dichterbij brengen. De optische kwaliteiten van een dergelijke lens zullen wat minder zijn.

Groeten

Ik kijk niet neer op mensen die zicht geen professioneel toestel kunnen veroorloven. Ik kijk wel neer op mensen die met een Lambo rijden en dan geen parkeerplaats kunnen bemachtigen en de staatschuld op hun eentje aanzuiveren met hun verkeersboetes en accijnzen op benzine. De bedoeling van dit artikel is gewoon: verwacht geen wonderen van een toestel van 300 euro. Nieuwsfotografen (je ziet ze opduiken op televisie als een politicus een mededeling moet doen) gebruiken niet voor niets lenzen van 3000 euro. Bij ieder soort fotografie is er een toestel dat geschikt is: portretfotografie kan met een relatief goedkoop toestel (in vergelijking met sportfotografie). Ik ben zeker geen rijke prof., m'n huis is nog niet afbetaald, ik heb maar een middenmoot-reflex (die wel perfekt past bij het soort fotografie dat ik doe) en als ik een studio nodig heb, dan moet ik het aan een bevriende fotograaf vragen. Ik werk op een technische dienst, en het zijn de mensen die de goedkoopste toestellen kopen (krijg ik een gratis extra batterij? toch een extra geheugenkaartje? in de makro is hetzelfde toestel 10% goedkoper...) die het meest veeleisend zijn. Ze zijn dan verwonderd als er ruis zit op een foto bij kaarslicht.