Fotografie » TechTalk » Fysica | Componenten & funkties » Focussing screen vervangen
Focussing screen (matglas) vervangen
Haal meer uit uw fototoestel
matglas vervangen
De spiegelreflexen worden geleverd met een standaard-matglas dat in de meeste gevallen voldoende is. Het gebruikte matglas is echter een compromis: daarom kan je aftermarket kits bekomen die meer mogelijkheden bieden of beter geschikt zijn voor zeer lichtgevoelige lenzen.

Nadelen van het stadaard-matglas

Lichtsterkte

Het meegeleverd matglas is een compromis. Zeer lichtgevoelige lenzen komen niet tot hun recht: het beeld is niet helderder als je een zeer lichtgevoelige lens monteert (bijvoorbeeld een ƒ/1.4 lens). Doe de proef: monteer je lichtgevoelige lens op de body en ga met de opening van ƒ/1.4 tot ƒ/2.8. Gebruik daarvoor de diafragma-ring indien de lens daarmee uitgerust is of de DOF-preview op de body (met ingeschakeld fototoestel). Dit is een verandering van 2 stops (200% donkerder), en toch zie je niet dat het beeld in de zoeker donkerder wordt. Eigenlijk moet ik het anders formuleren: de zoeker wordt niet helderder bij openingen groter dan ƒ/2.8.

Het matglas is een stuk doorzichtig plastiek dat heel precies ruw wordt gemaakt. Door die ruwheid is het reëel beeld dat op het matglas geprojecteerd wordt zichtbaar. Hoe sterker de ruwheid (hoe groter de "korrel") hoe beter het beeld zichtbaar is. Maar een matglas met een ruwere korrel kan niet profiteren van het extra licht dat een zeer lichtgevoelige lens levert. Het beeld is ook niet echt scherp, juist vanwege de korrel.

After market matglazen zijn in het algemeen fijner van struktuur ("precision matte"). In de handleiding wordt duidelijk vermeld dat deze matglazen een scherper beeld zullen geven, maar ook dat ze minder "lichtsterk" zijn bij gebruik van standaard-lenzen. Enkel bij gebruik van zeer lichtgevoelige lenzen presteren deze precisie matglazen zoals het hoort.

Split prisma

Om nauwkeurig scherp te stellen is een matglas niet ideaal; met een split prisma of stigmometer gaat het gemakkelijker (uitleg via de link). Vaak zijn de after market matglazen uitgerust met een dergelijke stigmometer.

Opgelet, de precision matte focussing screen van Canon zelf is er niet mee uitgerust! Je moet echt een alternatieve matglas kopen!

De best bekende firma is Katz Eye. De matglazen van deze firma bevatten zowel een split prisma (die een gebroken beeld beeld geeft in geval van verkeerde focus) als een microprisma ring dat een onrustig beeld geeft bij verkeerde focus.

Montage

Eerst moet je het origineel matglas verwijderen. Soms is het matglas gewoon op zijn plaats geklikt en kan die gemakkelijk verwijderen. Soms is het matglas in een metalen houder gemonteerd: de houder moet je losklikken en het matglas komt dan vrij. Normaal gezien moet je de voorste afdekplaat niet losvijzen (twee vijzen, zie rode aanduiding), wel indien de metalen houder losgekomen is en je die niet kan terugplaatsen.

Opgelet: het matglas heeft zowel een voor- als een achterkant (kant lens en kant sensor), maar ook een boven- en onderkant! Het matglas is maar mat gemaakt aan één kant (de bovenkant). De grootste fout die gemaakt wordt is het matglas verkeerd plaatsen. Omdat die maar vlotjes past op één enkele manier probeert men een beetje te forceren, waardoor uiteindelijk het volledig fototoestel ontregeld geraakt.

Bij het vervangen van het matglas moet de spiegel niet naar boven geklapt worden. In tegendeel, als de spiegel naar boven zit, zit ie tegen het matglas! De spiegel is een zeer teer component. Het fototoestel zal niet meer automatisch kunnen scherpstellen als de spiegel een stoot gekregen heeft.

Opmerkingen

Het is belangrijk te weten dat met het vervangen van het matglas er functioneel niets verandert aan de werking van het fototoestel. Bij bepaalde toestellen moet de belichting wat gecorrigeerd worden (bijvoorbeeld alle foto's moeten 1/3 stop onderbelicht worden om correct belicht te zijn). Met een paar testfoto's en het bekijken van het histogram kan je snel te weten komen of je een belichtingscompensatie moet toepassen.


Het matglas is nr 5
Naargelang de versie is het mogelijk dat de indikaties die in de zoeker verschijnen niet meer aanwezig zijn (oplichtende focuspunt). Dit betekent echter niet dat de autofocus niet meer zou werken! Om bevestiging van de autofocus te hebben moet je het bip-geluid inschakelen. Het matglas heeft absoluut geen funktie bij het automatisch scherpstellen. Het is mogelijk het matglas te bekomen met specifieke aanduidingen (vierkant, horizonlijn op 1/3 en 2/3,...)

Mensen die met een ouderwetse filmreflex gewerkt hebben, missen het grote matglas (het matglas is namelijk altijd evengroot als de gevoelige oppervlakte). Met een kleiner matglas is de split prisma ook kleiner, waardoor je al heel goede ogen moet hebben om de correcte scherpstelling vast te stellen. Vaak moet je een oculair-loupe gebruiken.

Met de komst van de live preview met 10× uitvergroting is het nut van de split prisma twijfelachtig. Moderne digitale reflextoestellen hebben een HDMI uitgang waardoor je een beeld met hoge resolutie op een plasma of LCD kan vertonen. Bij live preview vervallen alle focus offset-fouten: hetgeen op het scherm te zien is, is het effektief beeld zoals die door de sensor zal opgenomen worden.