Fotografie: flitsen op het eerste of het tweede gordijn

Fotografie » TechTalk » Fysica | Componenten & funkties » Sluitersystemen » Flitsen met een lange sluitertijd

“Slow speed sync”

Flitsen

Als er geflitst wordt met een relatief langzame sluitertijd (zodat er voldoende omgevingslicht aanwezig is), dan kunnen er vreemde fenomenen ontstaan. Dit effekt treed zowel op bij een spiegelreflex als bij een compact-fototoestel. Dan is het belangrijk dat er geflitst wordt op het eerste of het tweede gordijn.

Index sluiters

Flitsen op het eerste gordijn - flitsen op het tweede gordijn

Eerste gordijn flitsen (front curtain) Tweede gordijn flitsen (rear curtain)

"Eerste gordijn" (front curtain) en "tweede gordijn" (rear curtain) zijn termen die specifiek bij een spiegelreflex gebruikt worden. Bij deze toestellen wordt de belichtingstijd ingesteld door een sluitermechanisme dat uit twee kleine gordijnen bestaat: het eerste gordijn gaat open, en na de ingestelde tijd gaat het tweede gordijn dicht en bedekt opnieuw de sensor. Vroeger was het gordijn uit doek gemaakt, nu zijn het plaatjes die voor de sensor schuiven (een soort lattenstore, zeg maar). Men kan flitsen op het ogenblik dat het eerste gordijn volledig open is, of juist voordat het tweede gordijn gaat sluiten. De werking van het sluitersysteem wordt hier uitgelegd (met nog meer opmerkelijke beelden).

Een normale flits geeft een lichtpuls die minder dan 1/2000 van een seconde duurt. Je zal dus geen bewegingsonscherpte hebben omdat de flits het onderwerp als het ware bevriest. Als je echter een lange sluitertijd gebruikt (lager dan 1/125) kan je wel bewegingsoncherpte hebben door het omgevingslicht. Het effect dat bekomen wordt is onnatuurlijk als het toestel op het einde van het "eerste gordijn" flitst (standaard-instelling). Wat je als vreemde effecten kan bekomen met een eerste gordijn-flitser zijn bijvoorbeeld regendruppels die ... hun kielzog achterna hollen. Betere toestellen kunnen ingesteld worden om te flitsen voordat het tweede gordijn begint te sluiten: "tweede gordijn flitsen".

Flitsen met een trage sluitertijd heeft zijn eigenaardigheden, maar ook als je een te hoge sluitertijd bij het flitsen zou gebruiken kan je problemen hebben!

Snelheid!

Wat zijn de mogelijkheden om een goede foto te bekomen (dat wil zeggen: met een gevoel van snelheid, maar zonder dat de fietser onscherp is)?

Je moet een trage sluitertijd gebruiken om de achtergrond onscherp te krijgen (achtergrond onscherp krijgen door de scherptediepte te beperken is niet goed genoeg) EN je moet flitsen zodat de sporter in zijn beweging bevroren is. De fietser voert een te onregelmatige beweging om hem te kunnen tracken (meetrekken): met een trage sluitertijd zal hij ALTIJD onscherp zijn zonder flitser. Flitsen moet op de tweede gordijn gebeuren, natuurlijk!

Tip: aangezien de sporter zich toch scherp zal aftekenen dankzij de flitser mag je de beweging met je fototoestel overdrijven. De achtergrond die geen licht krijgt zal meer bewegingsonscherpte vertonen. Experimenteren maar!

Compact fototoestel

Eenzelfde onscherp effekt kan je trouwens ook bekomen met een compact-toestel, als die ingesteld staat in "slow sync" (relatief lange openingstijd om voldoende omgevingslicht op te vangen). Ieder merk gebruikt zijn eigen benaming voor deze instelling.

niet flitsen (en zeer lange sluitertijden moeten gebruiken en/of ruis in het beeld) en
normaal flitsen (met de achtergrond die volledig zwart is en het onderwerp dat akelig belicht wordt).

Maar helaas kan je compact-toestellen niet instellen om op het "eerste gordijn" of "tweede gordijn" te flitsen. Dit heeft niets te maken met het feit dat deze toestellen geen traditionele sluiter hebben (maar de sensor aan- en uitschakelen). Compact-toestellen flitsen altijd op het "eerste gordijn", zodat ze sneller lijken te reageren op de druk op de ontspanderknop.