Kleur


Fotografie » TechTalk » Fysica » Kleur

We kunnen ons geen wereld meer voorstellen zonder kleur. En toch, kleur is maar een deel van het verhaal. Bij televisie neemt het kleursignaal slechts 1/5 van de bandbreedte van het helderheidssignaal.

Hier bespreken we vooral de wetenschappelijke aspecten van kleur. Op deze pagina kijken we naar de meer praktische aspekten, namelijk het bewerken van foto's op de computer.


Het kleurspectrum met de golflengtes in nm (nanometer). Onze ogen zijn het meest gevoelig voor het groen-gele deel van het spectrum (550nm). Al deze kleuren samen vormen wit licht, maar zoals je verder kan lezen kan men wit “nabootsen” door slechts drie samples te nemen (blauw, groen en rood)
Naast het zichtbaar licht bestaan er ook golflengtes die niet zichtbaar zijn, maar wel invloed kunnen hebben:

Informatiepagina's

Kleurenmodellen
De wereld bestaat uit een ontelbaar aantal kleuren. Maar om deze weelde op een minuscuul xD kaartje op te slaan moet men een loopje met de werkelijkheid nemen en ons beperken. De kleurmodellen zijn dus een praktische tool geworden om met kleur te werken. Naargelang de toepassing zal men het ene of het ander model gebruiken.

Kleurruimtes
Het RGB kleurenmodel kan met verschillende kleurruimtes werken (verschillende coördinatenstelsels): sRGB, aRGB en verschillende wide gamut RGB varianten.

Kleurtemperatuur,
kleurweergave-index en metamerisme
Voorwaar een pagina vol geleerde woorden!

Gamut
De kleurmodellen (maar ook de technische systemen zoals drukpersen of LCD panelen) kunnen niet alle kleuren weergeven. De gamut geeft aan welke kleuren wel weegegeven kunnen worden.

Kleurfouten
Kleurfouten ontstaan omdat de lens niet alle kleuren evenveel afbuigt. Er ontstaat dispersie of kleurschifting. Onderwerpen met een hoog contrast vertonen kleurfranjes. Kleurfouten worden chromatische aberraties genoemd.

Opname van kleurbeelden
De sensoren zijn kleurenblind. Door een kleurfilter (CFA of Color Filter Array, Bayermosaiek) te plaatsen voor iedere individuele pixel kan men de sensor kleur laten detecteren. Na de detectie moeten de kleuren verwerkt worden. De gerasterde kleurfilter maakt het gebruik van een low pass filter noodzakelijk om kleurstoringen (moiré) tegen te gaan. Maar er zijn nog andere manieren om kleur te detecteren door sensoren die op iedere pixel gevoelig zijn voor de drie primaire kleuren.

Positieve kleurontwikkeling en negatieve kleurontwikkeling
Hoe wordt kleurfilm ontwikkeld? Wat is de chromogene ontwikkeling?

Zwart-wit fotografie, waarom?
Foto's worden tegenwoordig in kleur genomen. Maar je kan speciale effekten bekomen door te spelen met kleur: bepaalde kleuren onderdrukken, sepia, duo-tone, enz.

Witbalans
Een fototoestel voert automatisch een witbalans uit, zodat de foto's geen kleurzweem vertonen, maar soms kan het nodig zijn de balans zelf in te stellen.

Wij zijn geprogrameerd om automatisch beelde te corrigeren naargelang de omstandigheiden. Dit is een evolutie van onze hersenen om een beeld te vormen, zelfs al zijn de lichtomstandigheden slecht. We zijn gewoon on rode aardbeien te zien, en daarom zien de aardbeien er rood uit, zelfs als er geen rood in het beeld is.

De kleur van de aardbeien is namelijk 171, 181, 184 (R, G, B), het rood-niveau ligt onder het niveau van het groen en blauw. Indien we de kleurhistogram van het beeld bekijken, dan zien we duidelijk dat er minder rood aanwezig is dan de andere kleuren. De eerste Technicolor films hadden maar twee kleurlagen en toen vonden den mensen dat geen probleem.

Een fototoestel voert slechts een beperkte correctie uit (witbalans), maar is niet in staat "na te denken" over wat het ziet.


Een flitspaal is uitgerust met een groene filter.
Groen is complementair aan rood, en zorgt er voor dat de rode tekens op de belgische nummerplaten beter uitkomen. Op de volgende pagina's lees je hoe je de tekens op je nummerplaat onzichtbaar voor het fototoestel in de flitspaal kan maken.


De sensoren van een fototoestel zijn kleurenblind.
Hoe lost men dit op?

Paginas die volgens Google je zouden kunnen interesseren