Single Lens Direct
Compact met verwisselbare lenzen
Soorten fototoestellen
Fotografie » TechTalk » Keuze fototoestel » Soorten » Single Lens Direct
De SLD toestellen zijn vergelijkbaar met de betere compact fototoestellen (de bridge toestellen). Met één verschil: ze hebben verwisselbare lenzen.

Single Lens Direct


SLD (Single Lens Direct)
Olympus PEN, de originele uitvoering (jaren '60) met half frame formaat (er werden dubbel zoveel foto's opgeslagen op een klassieke kleinbeeldfilm formaat 135).
De nieuwere uitvoering gebruikt het micro-four thirds formaat.

De originele PEN had een lens dat 2.5× gevoeliger was dan de lens op het huidig toestel (38mm ƒ/1.8 in vergelijking met 17mm ƒ/2.8).
De brandpuntafstanden omgerekend naar kleinbeeld zijn 55 en 34mm

De SLD fototoestellen (Single Lens Direct) zijn pas echt een hot item geworden met de komst van de PEN van Olympus. Het Micro Four Thirds formaat bestaat al een aantal jaren, maar kwam eigenlijk niet van de grond. Het is pas met de lancering van de PEN camera van Olympus (met zijn opvallende retro-look) dat iedereen zijn mond vol heeft van EVIL fototoestellen. Deze reeks is zelfs zo nieuw dat er nog geen definitieve naam bestaat: EVIL, SLD, mirrorless interchangeable lens camera (MILC), micro (van Micro Four Thirds). Vaak wordt verkeerdelijk de benaming "bridge" gebruikt, maar die is al gereserveerd voor toestellen zonder verwisselbare lenzen.

Deze SLD toestellen vullen de steeds groter wordende kloof tussen de compact fototoestellen (zo klein en eenvoudig mogelijk) en de reflex-fototoestellen. Reflex fototoestellen worden als zwaar en lomp aangezien, en mensen zijn niet meer gewoon om een zoeker te gebruiken. Door de optische zoeker en de mirrorbox te verwijderen kan men compactere toestellen maken. Men verliest wel de supersnelle scherpstelling, maar voor de meeste toepassingen is dit geen groot verlies.

Samsung

Tegenwoordig zijn er meerdere fabrikanten die de markt van de SLD toestellen bestrijken. Samsung is een opvallende speler, maar dat zou niemand moeten verworderen als je weet dat Samsung de groei-merk bij uitstek is: ze verkopen tegenwoordig meer produkten dan bijvoorbeeld Philips of Sony. De Samsung NX-10 is het voorbeeld van een SLD-fototoestel: het gebruikt dezelfde sensorafmeting als Canon.

Dankzij de grote sensor kan de gevoeligheid opgevoerd worden zonder dat ruis zichtbaar wordt. Samsung heeft gekozen voor lens stabilisatie, terwijl de meeste fabrikanten tegenwoordig opteren voor body stabilisatie (bij nieuwe ontwerpen), waardoor de lenzen niet gestabiliseerd moeten zijn. Het is namelijk de bedoeling dat je één body gebruikt met meerdere lenzen.

De lenzen van Samsung zijn niet compatibel met andere merken: geen Micro Four Thirds dus, maar ook geen APS-C lenzen. Dit is wel spijtig, want het uiteindelijk success van een systeem wordt voornamelijk bepaald door het aantal beschikbare lenzen. Als je voor een SLD (Single Lens Direct) gaat, dan is het om van lens te kunnen wisselen.

Sony

Sony is van plan zijn &spiegelreflex-reeks te reduceren (met enkel nog een zeer beperkt aantal modellen —spijtig voor de talrijke fotografen die in dure lenzen geïnvesteerd hebben) omdat de markt van reflextoestellen stagneert. Nieuwe klanten die nooit met een reflex gewerkt hebben hoeven geen complex spiegelreflex is hun redenering.

Sony is gekend om altijd zijn eigen weg te volgen: Betamax, memory stick,… en nu het NEX systeem. In de moderne wereld waar joint ventures noodzakelijk zijn is de werkwijze “cavalier seul” van Sony waarschijnlijk geen goede zet. De joint venture van het Micro-Four Thirds is pas van de grond gekomen omdat er meerdere spelers in de groep zaten en ieder fabrikant compatibele bodies en lenzen heeft gemaakt.

Een opvallend kenmerk van deze NEX-toestellen is de kleine body in vergelijking met de relatief grote lens, wat het geheel moeilijk handelbaar maakt. Je hebt te weinig grip op de body om het fototoestel (en zijn grote lens) goed vast te kunnen houden. De 18-55 lens is vergelijkbaar met de kitlens van een spiegelreflex, en dus een relatief kleine lens op een reflex. Op een NEX is het een monstrueuze lens.

Zoals gewoonlijk bij Sony (en bij Apple) heb je een aantal klanten die hun merk tegen beter weten in zullen verdedigen op forums en in blogs. Het zijn goede toestellen, maar niet uitzonderlijk, en de meegeleverde lenzen zijn eigenlijk maar kitlenzen wat de beeldkwaliteit betreft. De Sony NEX-5 wordt hier besproken.

Als je toch voor Sony zou gaan, kies dan een A55 of A33 (Single Lens Translucent). Niet alleen kan je alle & lenzen gebruiken (en dus ook de lenzen van Minolta), maar het toestel heeft heelwat meer nuttige funkties.

Voor- en nadelen

We bespreken hier de voor- en nadelen van de SLD fototoestellen.

Verwisselbare lenzen

Kijk naar de toeristen op straat: welk fototoestel dragen ze? Ofwel een compact fototoestel, ofwel een reflex. Als het een reflex betreft, dan zit er meestal de kitlens op het toestel. Het voornaamste verkoopsargument van de SLD-toestellen gaat al niet op: het voordeel van de verwisselbare lenzen.

Bij de grote merken (Nikon, Canon en in mindere mate Olympus) kan je kiezen uit honderden objectieven: lichtgevoelige en goedkope primes, superzooms, goedkope lenzen en dure professionele lenzen. Bij de SLD-reeksen is dit niet het geval, omdat iedere fabrikant met een eigen niet-compatibele mount op de markt is gekomen. Enkel als je voor de Micro-Four Thirds zou kiezen heb je een redelijke keuze aan lenzen (een 10-tal in vergelijking met meer dan 500 voor het EF-systeem van Canon). De weinige lenzen die je wel hebt zijn dan nog relatief duur omdat er geen concurrentie is: iedere fabrikant (Sony en Samsung) heeft zijn eigen mount.

Andere voordelen

Een rare eigenschap van de SLD is het gebruik van een relatief grote sensor. Daardoor is de beeldkwaliteit beter (minder ruis). Een bijhorende minpunt is dat de lenzen daarom groter moeten zijn: een superzoom lens is bijna even groot als die van een reflex, en kleine lichtgevoelige lenzen zijn enkel te verkrijgen als primes (geen zoom).

Omdat er geen mirrorbox aanwezig is kan de lens dichter tegen de sensor geplaatst worden, wat de weg opent naar zeer compacte lensdesigns: de zogenaamde "pancake" lenzen. Deze zijn echter altijd primes of hebben een beperkte zoom.

De grote sensor is ideaal om een mooie onscherpe achtergrond te bekomen: deze toestellen zijn dan ook ideaal voor klassieke portretfotografie.

Media-hype

Bewuste klanten zouden beter voor een bridge-toestel kiezen: voor eenzelfde prijs krijgen ze een superzoom lens. Het voornaamste nadeel van brigde toestellen is dat ze minder goed presteren bij weinig licht.

Het SLD systeem zal wel succes hebben, maar het is geen systeem waarin je als bewuste fotograaf in moet investeren: er zijn teveel spelers op de markt, ieder met een niet-compatibele mount. Hoe lang zal de fabrikant zijn systeem ondersteunen? Lenzen gaan vaak meer dan 10 jaar mee. Samsung heeft geen binding met de fotografen. Zal Samsung zijn systeem nog blijven ondersteunen als na een paar jaar de hype verdwenen is?

Vaak kunnen de lenzen van de reflex-toestellen van dezelfde merkt (Sony en Olympus) niet gebruikt worden op een SLD-toestel (soms is dit wel mogelijk, maar je verliest dan bepaalde funkties zoals automatische scherpstelling).

Conclusie

Het SLD concept is heel goed en kan uitstekende beelden produceren, vergelijkbaar met die van een spiegelreflex. De toestellen zijn compacter, maar hebben niet alle mogelijkheden van een reflex (optische zoeker èn live preview, snelle scherpstelling).

Ales je een toestel met verwisselbare lenzen kiest, doe je dat voor de lenzen. Kies je een SLD-toestel, neem dan een Micro-Four Thirds toestel: er zijn reeds voldoende lenzen op de markt (het systeem heeft al een beetje momentum gekregen, waardoor je later misschien nog andere lenzen zal kunnen kopen). Sony en Samsung is geen goede keuze: ze kunnen hun systeem ten alle tijde laten vallen (en dan sta je daar met je dure lenzen). Het assortiment aan lenzen is noodgedwongen beperkter dan bij een open systeem waarbij third party fabrikanten zoals Sigma ook lenzen produceren.