Fotografie Fotomodel Techtalk Natuurkunde Shooting Days Sitemap



Mail Marc Doigny
Foto's 's avonds en 's nachts
met een reflextoestel
Nachtfotografie
Een reflextoestel is uiterst geschikt voor nachtfotografie en vuurwerk. De grote objectieflens vangt veel licht op, èn de grote sensor ruist minder dan de superkleine sensor van een compact-toestel. Omdat je een aanvaardbare hoge sluitertijd kan gebruiken, heb je geen statief nodig. Met een compact-toestel kan je bijna niet zonder statief werken.

venetiaange gaanderijen 's nachts
Venetiaanse gaanderijen 's nachts
Sluitertijd: 1/25, opening f/3.5, 400 ISO

venetiaange gaanderijen 's nachts
Venetiaanse gaanderijen 's nachts
Sluitertijd: 1/125, opening f/3.5, 1600 ISO

De Thermen in Oostende
De thermen in Oostende
Sluitertijd: 1/125, opening f/3.5, 3200 ISO

The Simpsons!
ISO 3200, f/4.5, -0.3EV, 28mm, 1/30
The Simpsons in Oostende
The Simpsons!
ISO 3200, f/5.6, -0.3EV, 115mm, 1/125

Bij nachtfotografie is het niet de bedoeling dat het beeld er zo helder uitziet als overdag. Het beeld moet dus onderbelicht worden. Je gebruikt daarvoor een sluitertijd dat korter is dan hetgeen nodig is om een correct belicht beeld te bekomen. We gaan één stop onderbelichten, dus een sluitertijd gebruiken dat tweemaal zo kort is als nodig voor een "correcte" belichting. 's Avonds of 's morgens vroeg gaan we minder onderbelichten, zodat de hemel nog goed zichtbaar is. De versterking voer je maximaal op (je fototoestel heeft een ISO-stand van 3200. Nu is het ogenblik aangebroken om deze uiterste waarde effektief te gebruiken!).

De eerste foto links is genomen op de goed verlichtte zeedijk, ter hoogte van de Venetiaanse Gaanderijen. Een versterking van 400 ISO bleek voldoende te zijn. De gebouwen op de achtergrond zijn scherp, maar wegens de ralatief trage sluiterijd zijn de bewegende mensen op het voorplan onscherp. De balustrade van de zeedijk werd als statief gebruikt. Nauwelijks ruis te zien op de grote foto (klik op de thumbnail). Bij een compact-toestel is 400 ISO het maximum dat ze kunnen bereiken (met extreem veel ruis)

De tweede foto is genomen in de galerij zelf. Omdat er minder licht aanwezig was, heb ik gekozen voor een hogere gevoeligheid, 1600 ISO. Op het groot beeld is er ruis te zien. Een compact toestel kan hier al lang niet meer meespelen.

De derde foto is genomen met de maximale gevoeligheid van het fototoestel. De sluitertijd is hier ook 1/125, zodat een statief niet nodig is. Er is ruis aanwezig, maar het is vooral chroma-ruis. Maak je de kleurkanalen wat onscherp, dan vermindert automatisch de kleurruis, en een zwart-wit foto ziet er perfekt uit. Het soort ruis dat je hier bekomt is aanwezig, maar zeker niet zo storend als bij een compact-toestel.

Ik heb vroeger eveneens nachtfoto's genomen van dezelfde plaats, maar dan met een compact toestel. Het compact-toestel heeft moeite om de geel-orange kleurzweem (natriumlampen) te onderdrukken. Delen van de foto's zijn overbelicht (en niet enkel de lampen!) en een statief was onontbeerlijk.

Als je met een statief kan werken, doe het dan: je kan een tragere sluitertijd gebruiken en dus werken met een veel lagere ISO-waarde. Schakel in dit geval de image stabilizer van je toestel (of lens uit)! Een image stabilizer werkt met minuscule bewegingssensoren in IC-vorm. Deze sensoren produceren ruis (zoals ieder sensor). De ruis wordt versterkt: daardoor trilt de compensatielens een heel klein beetje en is het beeld minder scherp dan wat het had kunnen zijn. Dit fenomeen is het meest storend op stabilizers van de eerste generatie zoals gebruikt in de EF 28-135 IS USM-lens. De hoogste beeldscherpte bekom je door de timer-funktie te gebruiken (daardoor verminder je de trillingen tot een minimum). Je kan eigenlijk nòg verder gaan en de spiegel reeds vooraf naar boven te kantelen, om zo ook de spiegelklap te onderdrukken.

De laatste twee foto's in de rechtse strook zijn genomen vanaf de Elisabethlaan (aan Mariakerke). Aan de parking voor het media-center stond een openlucht-filmzaal. De beelden zijn genomen met de hoogste gain (op de grote beelden goed zichtbaar), maar de hoge versterking maakt het mogelijk een aanvaardbare foto te nemen zonder bewegingsonscherpte (zorg er altijd voor dat de sluitertijd korter is dan de brnadpuntsafstand). Probeer dat maar eens met je compact! (de foto's werden genomen vanop een afstand van 50 meter tot het scherm).


Canon 20D: 1/15, f/3.5, 400ISO -1EV


Sony DSC-F828: 1/5, f/2, 64ISO -1EV

Twee nachtfoto's genomen juist nadat de zon is ondergegaan. De Sony werd gebruikt met zijn laagste gevoeligheid (ISO64) om ruis te vermijden. Ondanks zijn grote opening van f/2 (en de onderbelichting van -1EV) is de sluitertijd 1/5, wat een statief (of een balustrade op de zeedijk) onontbeerlijk maakt. De Sony DSC-F828 wordt overstuurd door de rode schijn van de natriumlampen op de zeedijk. De Canon 20D heeft daar minder last van.

Goede nachtfoto's neem je liefst juist nadat de zon onder is gegaan: dan is de hemel nog zichtbaar, wat de foto extra aantrekkelijk maakt. De instellingen op een rij:

  • Onderbelichten: -1EV is een goede waarde om te beginnen.
  • ISO-waarde instellen naargelang de omstandigheden, zodat je een sluitertijd van 1/125 bekomt (geen statief nodig)
  • Maximale opening zodat de lens alle aanwezige licht doorlaat
  • Breedhoek zodat bewegingsonscherpte en beperkte scherptediepte niet merkbaar zijn. De meeste lenzen zijn trouwens meer lichtgevoelig in hun breedhoek-stand.
Eenmaal dat je voldoende geëxperimenteerd hebt met nachtfotografie, kan je je wagen aan vuurwerk.