Digitale spiegelreflex
Sensor reinigen met sensorswab
Sensorcleaning
Fotografie » TechTalk » Sensorcleaning » Zelf reinigen » Sensorswab
De sensor reinigen met de sensorswab is de meest doeltreffende manier om de sensor perfekt te reinigen. Het is echter een ingrijpende handeling dat niet voor iedereen weggelegd is.

Algemene informatiepagina sensorcleaning.

Werkwijze


Meer moet dat niet zijn

Benodigd materiaal

Wat heb je allemaal nodig?
  • Video head cleaning swabs. Dat zijn rechthoekige, met een soort niet-pluizende zeemvel bedekte staafjes. Deze staafjes hebben precies de juiste afmetingen: met twee bewegingen kuis je de volledige sensor. Dergelijke staafjes kan je bij de gespecialiseerde electro-handel kopen (video head cleaning swabs). Bij ASWO/SOM (een bekende onderdelenleverancier voor de vakhandel) is de bestelreferentie 295161. Zo'n stick zou niet meer dan 2.50 euro/stuk mogen kosten.
  • Isopropyl alcohol C3H8O Het is een soort alcohol dat de coating niet aantast en heel goed geschikt is om snel vuil op te lossen. Isopropanol wordt gebruikt in de electronica-branche om koppen te kuisen. Isopropanol kan je in een drogisterij of in de droogkuisafdeling van de supermarkt kopen. Een klein flesje is voldoende (30ml). Vroeger kon je isopropanol in spuitbus kopen (meestal met butaan als drijfgas), een spuitbus heeft als voordeel dat de produkten zuiver blijven. De bekende video-90 bevat tegenwoordig geen isopropanol meer, maar pentane (mild organisch oplosmiddel) en naphte (vluchtige delen bij petroleum destillatie).
    Het gebruik van isopropanol verraadt dat ik uit de service-branche kom. In de jaren '70 zou ik je tetra aangesmeerd hebben en zou ik nu terminaal longkanker hebben.

Reinigen

  • Volg de instructies om de spiegel te doen omklappen, zie daarvoor de algemene informatiepagina over sensorcleaning
  • Laat één druppel isopropyl alcohol op het uiteinde van het staafje vallen. Het is niet de bedoeling de sensor te wassen! De isopropanol zorgt ervoor dat de stofdeeltjes die meegenomen worden tegen het staafje blijven plakken.
  • Met het staafje zo vertikaal mogelijk voer je een veegbeweging, eerst de bovenste deel van de sensor, dan de onderste. Voor een full frame sensor zijn misschien drie bewegingen nodig. Nooit heen-en-weer gaan, altijd in dezelfde richting. Nauwelijks aandrukken, dan is er geen risico dat als er ooit een zandkorrel op de glasplaat van de sensor terechtgekomen is die een schreef zou trekken op de glasplaat.

Minpunten

De sensor reinigen met een sensorswab is een ingreep waarbij fysisch contact met de sensor nodig is. Goed uitgevoerd is deze methode echter volkomen veilig.

Belangrijke update
Isopropanol kan de anti-reflectielaag van sommige recente sensoren aantasten. Dit zou enkel gelden voor de laatste generatie spiegelreflexen.
De klassieke anorganische coatings op basis van fluor-zouten worden niet beschadigd. Onderzoek aan de gang, fabrikanten gecontacteerd (maar die slagen er altijd in volledig naast de pot te antwoorden, of ik krijg een commerciele autoresponder antwoord). Ondertussen is het zomervakantie geworden en dit is een heel slechte periode om technische vragen te stellen. Een crisisperiode is ook niet zo aangewezen, want dan worden de mensen die niet in de produktie of verkoop verkoop zitten ontslagen.

Reinigen van plastic lenzen

Het reinigen van plastic lenzen (in dit geval van een CDM12 laseroptiek, maar ik de praktijk doet het er niet toe) zou niet mogen gebeuren met isopropanol (de bekende bussen SBC3540 kode 4822-389-20036 die oa. voor het reinigen van videokoppen gebruikt wordt).

Het produkt dat aangeraden wordt is een detergent op waterbasis (genre Glassex) bestelreferentie 4822-389-10024.

Deze raadgeving is van toepassing op fototoestellen met plastieklens, maar ook voor het reinigen van bepaalde sensoren (wat je reinigt is namelijk een plastieken afdekplaatje, de blurfilter).