Sunstars


Fotografie » TechTalk » Samenwerkingen » FAQ » Sunstars

Bepaalde foto's waarop de zon voorkomt hebben "zonnestralen", anderen niet. Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik wel zonnestralen heb?

Die "zonnestralen" (sunstars, soms ook starburst genoemd) worden veroorzaakt door de Fraunhofer diffractie. Diffractie ontstaat aan de grensvlak van het diafragma. Hoe kleiner de opening, hoe groter de diffractie een rol zal spelen.


Bij een kleine opening is de verhouding diffractie/direct gunstiger voor het onstaan van “sunstars”
Er is eigenlijk altijd diffractie, maar die wordt meer zichtbaar bij kleine openingen.

De zonnestralen onstaan door de onregelmatige vorm van het diafragma. Het aantal stralen is het dubbele van het aantal bladen van het diafragma. Bij een even aantal bladen vallen twee stralen over elkaar en is het aantal stralen gelijk aan het aantal diafragma-bladen.

Bij de Canon lens EF 24-105 (zie voorbeeldfoto's onderaan) is het diafragma blijkbaar nogal slordig gebouwd, waardoor de stralen niet over elkaar vallen. Maar dit betekent niet dat deze lens slecht is, in tegendeel (maar voor sunstars kijk je beter uit naar een andere lens).


Fraunhofer diffraktiepatroon van een vierkantig diafragma

Informatiepagina over het diafragma van een fototoestel.

Wat heb ik nu nodig om mooie zonnestralen te bekomen?

Je zal het beste resultaat bekomen met een lens met rechte diafragma-bladen (zoals in het voorbeeld). Dit is meestal het geval met de goedkopere kitlenzen. Controleer zelf of je lens rechte diafragma-bladen heeft door het diafragma manueel te verkleinen (indien de lens een diafragma-ring heeft), of door de DOF-preview knop te bedienen en door de lens te kijken.

Bij de kleinste opnening van de lens zal je meestal wel duidelijke sunstars zien, maar als de lens rechte diafragma-bladen heeft zal het effekt al zichtbaar zijn bij gemiddelde openingen (waardoor je normalere sluitertijden kan gebruiken).

De diafragma-waarde is een relatieve waarde die van de brandpuntafstand afhangt. Men kiest dus best een breedhoeklens die een kleine absolute opening heeft bij een gegeven lichtsterkte. Een breedhoeklens (24mm) heeft een kleine absolute opening, zelfs bij "normale" diafragma-waarden. Een telelens is veel minder lichtsterk bij eenzelfde absolute opening.

Deze Nikon 50mm ƒ1.8 D lens geeft sunstars met 14 stralen. Bij Nikon kan je de lensopening manueel bedienen met een heldeltje. Bij Canon kan dat niet en moet je de lens op de body monteren en de DOF-preview funcktie gebruiken (tip: richt de oculair naar een lichtbron en kijk in de lens).

Sunstars met cross filters

Sunstars kunnen ook berekt worden door een speciale voorzetfilter met een fijne gekraste rooster. Ideaal gezien moeten de krassen slechts een paar µmeter dik zijn anders wordt het effekt overdreven. Het voordeel is dat het effekt bij alle openingen zichtbaar is, en dat je dus geen statief en een lange sluiterijd nodig hebt, maar vaak is het effekt weinig subtiel zoals je op volgende foto kan zien.

Ik heb de test uitgevoerd met alle 50mm-optieken die ik bezit. Op hun kleinste opening produceren ze allemaal sunstars (niet altijd even geslaagd). De Canon EF 70-200 ƒ/2.8 sluit tot aan ƒ/32.


Lensƒ/1.8ƒ/2.8ƒ/4ƒ/5.6ƒ/8ƒ/11ƒ/16ƒ/22 Diafragma
bladen
Pentacon
1.5/50
6
Sigma
50 ƒ/1.4 DG HSM
9
Canon
24-105 ƒ/4 L IS USM
8
Sigma
24-105 ƒ/4 L IS USM
9
Sigma
50-150ƒ/2.8 DC HSM
9
Canon
EF 70-200 ƒ/2.8
8
Canon
EF-S 18-55 ƒ3.5-5.6
6


Twee verschillende fototoestellen,
het eerste met een diafragma met 7 bladen,
het tweede met 6 bladen.

De technische kwaliteiten van de lenzen kunnen niet vergeleken worden omdat de foto's onder verschillende omstandigheden genomen zijn.

Paginas die volgens Google je zouden kunnen interesseren