Woordenlijst fotografie

Bij hoge vermogens zoals theatertoepassingen wordt de gelfilter (die de ongewenste kleuren absorbeert) vervangen door een glazen dichroïc filter (die de ongewenste kleuren reflekteert), waardoor de filter niet opwarmt en langer meegaat.

Vroeger was de standaard-filmgevoeligheid (jaren '70) 80 ASA (20 DIN), de films die tegenwoordig nog te krijgen zijn hebben een filmgevoeligheid van 400 ISO. Om de lichtgevoeligheid te veranderen moet men van film veranderen.

Naar analogie met de film wordt er ook een gevoeligheid gekoppeld aan de sensor. Bij een digitale toestel is de gevoeligheid instelbaar op het fototoestel. Het verhogen van de sensorgevoeligheid gaat gepaard met het slechter worden van de signaal/ruisafstand. De basis-gevoeligheid van een sensor bedraagt 100 ISO. Bij een compact-toestel kan je gaan tot 400 ISO (met een heel storende ruisbijdrage), bij een reflex is een ISO-waarde van 1600 ISO niet ongewoon.

Bij een digitaal fototoestel kan de gevoeligheid zowel automatisch als manueel ingesteld worden. Bij vol-automatische modus zal het fototoestel proberen het beeld zo goed mogelijk te belichten door het diagragma, de sluitertijd en de gevoeligheid te regelen. Daarbij gebruikt het toestel zijn ingebakken intelligentie om bijvoorbeeld een kleine sluitertijd te kiezen als de lens in volledig tele-stand staat (om bewegingsonscherpte te beperken). De kleine sluitertijd wordt dan gecompenseerd door de versterking op te voeren. Het nadeel van deze volautomatische modus is dat het toestel de verkeerde keuze kan maken (kan bijvoorbeeld niet weten dat je een statief gebruikt). Daarom kunnen de betere fototoestellen in program-modus werken, waarbij bepaalde parameters vastgelegd worden en het fototoestel zijn plan moet trekken met de overige parameters.

Op de meeste fototoestellen kan je de ISO-waarden automatisch laten variëren naargelang de omstandigheden, maar dan loop je de kans dat het fototoestel een heel erg hoge ISO-waarde kiest met bijhorende ruis. Een andere mogelijkheid is de ISO-waarde vastzetten, maar dan loop je de kans bepaalde foto's te missen omdat de ISO-waarde te laag was. Bij de beste toestellen kan je de ISO-waarden half-manueel instellen: bijvoorbeeld vrij van 100 tot 400 en niet hoger.

De openingshoek is de "hoeveelheid wereld" dat op de sensor opgevangen wordt. Een fototoestel met een openingshoek van 90° heeft een brede kijk op de wereld en wordt een breedhoeklens genoemd. De openingshoek hangt af van de brandpuntsafstand van de lens en de grootte van de sensor.

• De gebruikte compressie-methode is geoptimaliseerd voor vlakken die dezelfde kleur vertonen en zal dan een veel kleiner bestand geven dan dezelfde afbeelding dat met jpeg gecomprimeerd is. Het bestand kan verder beperkt worden door het aantal elementen uit de palette te reduceren
• Het gif-formaat vertoont geen compressie-artefakten (er is geen informatieverlies). Het beeld blijft altijd even scherp
• Men kan een kleur instellen als 'transparant' (doorzichtig), waardoor het lijkt dat de logo boven de achtergrond zweeft.
• Animated gifs zijn eenvoudig te realiseren.

• Verkleinen, croppen, roteren, kleur, helderheid, contrast, enz aanpassen
• Inlezen en wegschrijven in alle voorkomende grafische formaten
• Werken met lagen, maskers, selecties, alfakanalen
• Lokaal verscherpen, donkerder (doordrukken) of helderder (tegenhouden) maken
• Tekst bijvoegen, tekenen met verschillende gereedschappen
• Perspectief aanpassen, lenscorrecties uitvoeren (kussen- of bolvervorming wegwerken)

Bij de verwerking wordt met het pipet een sample genomen van de grijskaart en de foto's worden automatisch gecorrigeerd. Deze correctie moet je slechts éénmaal uitvoeren en dan wordt het automatisch toegepast op alle foto's van de batch. Individuele correctie is niet meer nodig en je bent zeker dat alle foto's het juiste beeld geven, wat belangrijk is bij produktfotografie waarbij het noodzakelijk is dat de kleuren en lichtintensiteiten van het object nauwkeurig opgenomen worden.

Een grijskaart wordt meestal "18% grijskaart" genoemd. De reflectantie (weerkaatsing) bedraagt 18%. Maar met welke RGB-waarden komt een dergelijke kaart overeen? De RGB-waarden zijn een computer-voorstelling van een helderheidswaarde. De meest gebruikte computer-voorstelling is sRGB. De bitwaarden van het grijsvlak moeten ideaal 118 zijn (met een speling van 114 tot 124). Het fototoestel staat ingesteld om een lagere waarde te leveren (in plaats van 128) om oversturing van de heldere beeldelementen te vermijden.

Je kan geen grijsvlak maken in Photoshop en die uitprinten. Om te beginnen heeft het blanco vel een weerkaatsing van ongeveer 90%, maar dit hangt af van het soort licht: belicht met daglicht (dat UV-straling bevat) zal het blad helderder zijn dan belicht met een even sterk licht van een gloeilamp. De meeste papiersoorten hebben namelijk een coating die een deel van de UV-straling omzet in wit licht (om het papier "witter" te doen lijken). Verschillen in reflektie van 50% voor een onbedrukt blad zijn niet ongewoon. Bij het printen loopt het nog meer fout: de bekomen reflektie hangt van het soort papier, hoe de pigmenten met de coating reageren en de zogenaamde "dot gain" (uitvloeien van de inkt). Een echte grijskaart moet je dan ook kopen, je kan die niet zelf printen, behalve indien je een gecalibreerde printer zou gebruiken. Opgelet: de calibratie van je printer is geldig voor één batch papier, één soort inkt en één printerinstelling.

Het instellen van het fototoestel zelf met een grijskaart heet “grijs prikken”. Het fototoestel gebruikt de grijswaarde van de kaart als referentie. Vaak doet het fototoestel niet meer dan de kleurbalans instellen, de instelling van de belichting wordt niet vastgezet.