Woordenlijst

Woordenlijst fotografie

De varifocale zoom is een eenvoudig zoomsysteem dat in goedkopere toestellen toegepast wordt. Bij dit systeem verandert de scherpstelling bij het veranderen van de zoompositie; daarom zijn varifocale zooms altijd uitgevoerd met een drukknop (motorsturing) in plaats van een instelring. Bij het drukken op de "T" of "W" knop wordt niet enkel de zoommotor in werking gesteld, maar ook de scherpstelling wordt bijgeregeld. Het voordeel van een varifocale zoom (ten opzichte van een parfocale zoom) is dat er minder lenselementen gebruikt moeten worden. Manuele lenzen voor camerabewaking zijn vaak varifocaal: bij het veranderen van de zoomstand moet het beeld opnieuw scherpgesteld worden.

Veldkromming (field curvature)

Als een groot onderwerp (vlakke muur) gefotografeerd wordt, is het moeilijk om zowel het midden als de hoeken scherp te krijgen, omdat de hoeken verder verwijderd zijn van de lens. Dit effekt treed het meest op bij breedhoeklenzen en kan verminderd worden door de opening te verkleinen, waardoor de scherptediepte groter wordt. Een andere naam voor veldkromming is beeldverwelving. De engelse benaming is field curvature.

Verlichting

De gebruikte verlichting heeft een bepaalde kleurtemperatuur (meer naar het rood of meer naar het blauw), maar ook een kleurweergave-index (hoe goed het kleurspectrum van de lichtbron is).

Gloeilampen produceren een warme kleur (lage kleurtemperatuur), maar hebben een goede kleurweergave-index: alle kleuren worden goed weergegeven. Halogeenlampen hebben een wat hogere kleurtemperatuur.
TL-lampen bestaan in verschillende kleurtemperaturen (van warm-wit tot industrieel-koud), maar de kleurweergave index is meestal slecht. Vaak zien de foto's er groenachtig uit. Er bestaat geen "unieke" kleurtempemperatuur voor TL-lampen (de exacte temperatuur hangt af van de samenstelling van de fosforlaag). Om de beste resultaten te bekomen is een manuele lichtbalans aangeraden.
Hoge druk kwiklampen hebben slechte lichteigenschappen (lampen gebruikt voor straatverlichting). Bij sommige lampen is het ballon gevuld met metaalzouten, waardoor de kleurweergave-index zeer goed wordt, in ieder geval beter dan TL lampen (lampen gebruikt voor winkelverlichting). Dankzij de metaalzouten hebben dergelijke lampen een minder blauwe schijn.
Natriumlampen geven geel licht en zijn in het algemeen niet geschikt voor fotografie. Lage druk natriumlampen (langs de autowegen) stralen monochromatisch uit (zuiver geel licht): zelfs met zwart-wit fotografie zien de beelden er onnatuurlijk uit omdat het licht slechts één kleur bevat. Hoge druk natriumlampen (straatverlichting) hebben een breder lichtspectrum.

Verstrooingscirkel

Dit woord betekent circle of confusion (COF), maar ook blur disc.

VGA, QVGA, SVGA

Het VGA-formaat is de standaardformaat in de PC-wereld. Als een computer opstart, dan gebeurt dit in VGA-modus. Alle monitoren (en natuurlijk ook alle computers) moeten dit formaat ondersteunen. De beeldresolutie bedraagt 680×480 pixels. Dit formaat is tegenwoordig totaal voorbijgestreefd, maar wordt enkel nog gebruikt bij de opname van bewegende beelden. Q-VGA (Quasi-VGA) met een viermaal lagere resolutie wordt door gsm-toestellen en webcams toegepast. S-VGA heeft een resolutie van 800×600 pixels (wordt ook niet meer gebruikt). Het minimum dat een computer of monitor tegenwoordig moet aankunnen is 1024×768 (X-VGA). Voor zware grafische toepassingen zoals CAD-CAM is een 1600×1200-scherm heel aangenaam om op te werken!

Video-aansluiting

Zie TV-aansluiting

Vignetering (lichtafval)

Bij fotografie: de hoeken zijn donkerder dan het midden van het beeld. Dit is zowel een natuurlijk fenomeen (natuurlijke lichtafval, de cosinus⁴-wet), maar het kan ook door mechanische fenomenen veroorzaakt worden: een lenskap die in de weg zit, een optiek (gemaakt voor cropsensoren) die op een full size body gemonteerd wordt. In sommige gevallen is vignetering gewenst (als het verloop geleidelijk is) omdat alle aandacht naar het midden van het beeld gaat (portretfotografie). Hoe •» vignetering ontstaat kan u hier lezen.

Voetenzoom

De uitsnede van een beeld veranderen door zich te verplaatsen ten opzichte van het onderwerp. De voetenzoom is altijd nodig bij prime lenzen (lenzen zonder optische zoom).

Voorzetlens

Lens die voor de normale lens gemonteerd wordt (meestal met schroefdraad). Voorzetlenzen worden specifiek gebruikt bij digitale fototoestellen met vaste lenzen. De voorzetlens is speciaal gemaakt voor een type of reeks fototoestellen. Deze lenzen breiden de mogelijkheden van de hoofdlens uit (lens die niet vervangen kan worden): breedhoek, tele of macro. Deze lenzen worden soms •» converters genoemd.

Voorzetlenzen worden minder en minder gebruikt omdat de lenzen aangepast moeten zijn aan het toestel waarop ze gemonteerd worden. Een bepaalde type toestel gaat meestal maar een seizoen mee, waardoor de produktie van een specifieke voorzetlens eigenlijk zinloos is. Er bestaan voorzetlenzen voor reflextoestellen die de gebruikte lens macro-eigenschappen geeft, maar deze optie is minder goed dan een specifieke macro-lens of een tussenring of extender (indien de tussenring de electrische contacten van de lens overbrengt).

Vullicht (opheldering). Engelse benaming: fill light

Deze lichtbron zorgt ervoor dat er nog details te zien zijn in de donkere delen van het beeld (delen die in de schaduw van het hoofdlicht zitten). De intensiteit van deze lichtbron moet zwakker zijn dan die van het hoofdlicht. Een verhouding 3:1 wordt vaak Kodakverhouding genoemd omdat deze aangeraden werd in de eerste Kodak-boekjes. De •» academische lichtopstelling in de studio gebruikt 4 lichtbronnen: hoofdlicht (key), vullicht of opheldering (fill), haarlicht en achtergrondbelichting (background)